Chữ Hán & Pinyin:

名字míngzide困惑kùnhuò zhè麻烦máfanshìniánqián开始kāishǐde记得Jìdé当年dāngniángāngdào美国Měiguódào学校xuéxiào报到bàodào进门jìnménhòu老师lǎoshīwènjiào什么shénme名字míngzi那时Nàshí我的wǒde英文Yīngwénháihěnzāo不懂bùdǒng几个jǐge英文Yīngwén单词dāncí只好zhǐhǎo入学rùxué通知书tōngzhīshū拿出来ná chūlái给他gěi tākàn谁知道Shéizhīdàokànle半天bàntiān不出声bù chūshēng不由得bùyóude心里xīnlǐ发毛fāmáo终于zhōngyú忍不住rěnbúzhùyòngjǐnhuìde几个jǐge英文Yīngwén单词dāncí结结巴巴jiējiēbābādewèn:“什么Shénme?” 你的Nǐde名字míngzijiào’?”(Your name is You?) 困惑kùnhuòdewèntīngle莫名其妙mòmíngqímiào jiào YouHasu?”yòuwèn 什么Shénmejiào徐幼华Xú Yòuhuá按照ànzhào英文Yīngwénde习惯xíguàn性能,xìngyào放在fàngzàimínghòu幼华徐Yòuhuá Xú (Youhua Xu),到了dàole他的tādezuǐli居然jūrán成了chéngle“YouHasu”! 大概dàgài看出kànchū自己zìjǐ说得shuōde不对búduì连忙liánmáng很有hěnyǒu礼貌lǐmàodewèn:“请问Qǐngwèn你的nǐde名字míngzi怎么zěnmeniàn?” 幼华徐Yòuhuá Xú。”yòng标准biāozhǔnde普通话Pǔtōnghuà教了jiāole几遍jǐbiàn仍是réngshì“YouHasu”,只好zhǐhǎo放弃fàngqì 然而Rán'ér麻烦máfanbìng没有méiyǒu到此dàocǐ结束jiéshù性能。后来Hòulái不论búlùndào哪里nǎlǐ只要zhǐyào报上bàoshàng姓名xìngmíng美国人Měiguórénjiù目瞪口呆mùdèngkǒudāi好奇的Hàoqídehuì叫你jiào nǐzài教他jiāo tā一遍yíbiàn麻烦的máfande干脆gāncuìjiù叫我jiào wǒ小姐Xiǎojiě”(Miss You),因为yīnwèiyòude汉语拼音Hànyǔ pīnyīn正好zhènghǎogēn英文的Yīngwéndede拼写pīnxiě相同xiāngtóng 还有Háiyǒu一次yícìgèng可笑kěxiào那年Nàniánzài纽约Niǔyuē曼哈顿Mànhàdùn一家yìjiā老人lǎorén疗养院liáoyǎngyuàn工作gōngzuò性能。一天Yìtiānzhèngzài病房bìngfángli忽然hūrán听到tīngdào有人yǒurén叫着jiàozheChénChéncóng远处yuǎnchù走过来zǒu guòlái性能。觉得juédehěn纳闷儿nàmènr因为yīnwèizhè层楼cénglóuli除了chúle一个yígè亚洲人Yàzhōurén没有méiyǒuzàijiàoshéine没想到Méixiǎngdào到了dàole跟前gēnqián停住tíngzhùle:“性能,原来yuánlái在这里zài zhèlǐ性能,怎么zěnme答应dāying?”抬头Táitóu一看yíkàn只见zhǐjiàn一个yígè漂亮的piàoliangde黑人hēirén妇女fùnǚ站在zhànzài面前miànqián笑着xiàozhe一朵yìduǒ粉红色的fěnhóngsède康乃馨kāngnǎixīn别在biézài我的wǒde胸前xiōngqiánshuō:“今天Jīntiānshì母亲节Mǔqīnjié每人měirén一朵yìduǒ过去Guòqùshí现在xiànzàishí将来jiāngláishíde母亲mǔqīn人人rénrén有份儿yǒufènr。” 但是DànshìxìngChéna?”以为yǐwéi认错rèncuòlerén性能。 xìng什么shénme?” xìng。” Ó!”愣了lèngle一下yíxià,“你们Nǐmen中国人Zhōngguórén不是búshìdōujiàoChén什么shénmema?”说完Shuōwán哈哈大笑hāhādàxiào性能。不怪búguài性能,我们wǒmenyǒu这样zhèyàngde概念gàiniànma韩国人Hánguórén一定yídìngshìJīn什么shénme日本人Rìběnrén都是dōushì什么shénmezi第几郎dìjǐláng东欧人Dōngōurénshì什么什么shénmeshénme斯基sījī南美洲Nánměizhōu来的láide不是búshì荷西Héxī就是jiùshì玛丽亚Mǎlìyà想到Xiǎngdào这里zhèlǐ自己zìjǐ忍不住rěnbúzhù笑了起来xiàole qǐlái性能。 几年Jǐnián以后yǐhòu结婚jiéhūn怀孕huáiyùnyàowèi孩子háizi起名字qǐ míngzi早早Zǎozǎojiù得到dédào朋友的péngyoude警告jǐnggào除了chúle写入xiěrù出生证的chūshēngzhèngde英文Yīngwén名字míngziwài性能,一定yídìngyàowèi孩子háizi另起lìngqǐ一个yígè中文Zhōngwén名字míngzi因为yīnwèi国内的guónèide老人lǎorén念不来niàn bù lái英文Yīngwén 超声波Chāoshēngbō看出来kàn chūláishì女婴nǚyīng起好qǐhǎole中文Zhōngwén名字míngzijiào汉云Hànyún意思yìsishì汉唐Hàntáng飘过来piāo guòláide一片yípiànyún英文Yīngwénmíng一直yìzhí还没háiméi想出来xiǎng chūlái有一天Yǒuyìtiān看电视kàn diànshìjiàn屏幕上píngmùshàng打出dǎchū一个yígè名字míngzi LENNIE。先生Xiānshengwèn这个zhège如何rúhé名字míngzi念了niànle两遍liǎngbiàn听起来tīng qǐlái不错búcuò中文Zhōngwén译音yìyīn莲妮Liánnī”,也很yě hěnměijiù定了dìngle等到Děngdào孩子háizi抱回家来bào huí jiā lái美国Měiguó邻居línjū友人yǒurén都来dōu lái祝贺zhùhè问过wènguò名字míngzihòu抱起bàoqǐ婴儿yīng'ér性能性能,jìngdōu不约而同bùyuēértóngdeshuō:“Duō可爱kě’àide胖小子pàngxiǎozi!”我们Wǒmen连忙liánmáng纠正jiūzhèng:“不是Búshìla这是zhèshì女孩子nǚháizi。”他们Tāmendōuhěn惊讶jīngyà:“LENNIE 不是búshì男孩子nánháizide名字míngzima?”Zhèhái不是búshìzuì糟的zāode女儿nǚ'ér到了dàole父亲fùqīn手里shǒulǐ左看右看zuǒ kàn yòu kàn自问自答zì wèn zì dá:“孩子Háiziyajiào什么shénme名字míngzi莲妮Liánnī唉呀āiyājiào什么shénme不好bùhǎo要叫yào jiào烂泥lànní还要hái yàoxìngZhū唉呀呀āiyāyā!” 广东人Guǎngdōngrén常说chángshuō不怕búpà入错行rù cuò háng最怕zuìpà起错名qǐ cuò míng”。但是Dànshì多少duōshǎo父母fùmǔ费尽心机fèijìnxīnjī起的好qǐ de hǎo名字míngzi到了dàole国外guówài译成yìchéng另一种lìng yī zhǒng语言yǔyán性能,quèhěn可能kěnéng变成biànchéng一个yígè让人ràngrén啼笑皆非的tíxiàojiēfēide笑话xiàohua性能。

Dịch nghĩa Tiếng Việt:

Sự rắc rối này bắt đầu từ mười năm trước. Nhớ năm đó khi tôi vừa mới đến Mỹ, đến trường học để làm thủ tục báo danh, sau khi vào cửa thầy giáo đã hỏi tôi tên là gì. Khi ấy vốn tiếng Anh của tôi còn rất tệ, không biết nổi mấy từ tiếng Anh, đành phải lấy giấy thông báo nhập học ra đưa cho thầy xem. Ai mà ngờ thầy nhìn một lúc lâu mà chẳng nói câu nào, khiến trong lòng tôi không khỏi lo lắng bồn chồn, cuối cùng nhịn không được, liền dùng mấy từ tiếng Anh ít ỏi bập bẹ lắp bắp hỏi: "Cái gì cơ ạ?".
"Tên của em là 'Bạn' (You) à?" (Your name is You?) Thầy băn khoăn hỏi lại. Tôi nghe xong mà cảm thấy thật mơ hồ khó hiểu.
"Em tên là YouHasu à?" Thầy lại hỏi tiếp.
Cái gì cơ? Tôi tên là Từ Dậu Hoa, theo thói quen của tiếng Anh thì họ phải đặt ở sau tên, đọc là Dậu Hoa Từ (Youhua Xu). Ấy thế mà đến miệng của thầy, lại biến thành "YouHasu"!
Thầy có lẽ cũng nhận ra bản thân mình nói không đúng, liền vội vàng lịch sự hỏi tôi: "Cho thầy hỏi tên của em phát âm như thế nào?".
"Dậu Hoa Từ." Tôi dùng tiếng Phổ thông chuẩn chỉnh dạy thầy vài lần, nhưng thầy vẫn cứ đọc thành "YouHasu", tôi đành phải bỏ cuộc.
Tuy nhiên, rắc rối không dừng lại ở đó. Sau này bất luận tôi đi đến đâu, chỉ cần báo ra họ tên, người Mỹ đều sẽ mắt chữ O mồm chữ Ô kinh ngạc. Người nào hiếu kỳ thì sẽ bảo bạn dạy họ đọc lại một lần, người nào sợ phiền hà thì dứt khoát gọi luôn tôi là "Cô Bạn" (Miss You), bởi vì bính âm Hán ngữ của chữ "Dậu" (You) vừa vặn lại trùng với cách viết của chữ "Bạn" (You) trong tiếng Anh.
Còn có một lần khác buồn cười hơn. Năm đó tôi làm việc tại một viện dưỡng lão dành cho người già ở Manhattan, New York. Một ngày nọ, tôi đang ở trong phòng bệnh thì bỗng nhiên nghe thấy có người gọi "Trần, Trần" từ đằng xa đi lại. Tôi cảm thấy rất lạ lẫm và thắc mắc, bởi vì ở tầng lầu này ngoài tôi ra thì không có lấy một người châu Á nào khác, cô ấy đang gọi ai thế nhỉ? Chẳng ngờ cô ấy đi tới trước mặt tôi rồi dừng lại: "Ha, hóa ra cô ở đây, sao không trả lời tôi?". Ngẩng đầu lên nhìn, chỉ thấy một người phụ nữ da đen xinh đẹp đang đứng trước mặt tôi: Cô ấy mỉm cười cài một bông hoa cẩm chướng màu hồng lên ngực tôi và nói: "Hôm nay là Ngày của Mẹ, mỗi người một bông. Các bà mẹ ở thì quá khứ, thì hiện tại hay thì tương lai, ai ai cũng có phần nhé".
"Nhưng tôi đâu có họ Trần đâu ạ?" Tôi tưởng cô ấy đã nhận nhầm người.
"Thế cô họ gì?"
"Tôi họ Từ."
"Ồ!" Cô ấy ngẩn người ra một lát, "Chẳng phải người Trung Quốc các cô đều gọi là Trần gì đó hay sao?" Nói xong cô ấy cười lớn ha ha. Cũng không trách cô ấy được, chẳng phải chính chúng ta cũng có những quan niệm như vậy hay sao? Người Hàn Quốc thì nhất định là Kim gì đó, người Nhật Bản đều là những chữ kết thúc bằng chữ "Tử" (ko) hay "Đệ Kỷ Lang" (ro), người Đông Âu là ai đó đuôi "-sky", còn người đến từ Nam Mỹ nếu không phải Jose thì cũng là Maria. Nghĩ đến đây, chính tôi cũng không nhịn được mà bật cười theo.
Mấy năm sau, tôi kết hôn, mang thai và chuẩn bị đặt tên cho con. Từ sớm tôi đã nhận được lời cảnh báo từ bạn bè rằng, ngoài cái tên tiếng Anh được viết vào giấy khai sinh ra, nhất định phải đặt thêm cho con một cái tên tiếng Trung khác, bởi vì người già ở trong nước không thể phát âm nổi tên tiếng Anh.
Kết quả siêu âm cho thấy đó là một bé gái, tôi đã đặt sẵn một cái tên tiếng Trung thật hay là Hán Vân, ý nghĩa là một áng mây trôi đến từ thời Hán Đường thịnh vượng. Còn tên tiếng Anh thì mãi vẫn chưa nghĩ ra. Một ngày nọ khi đang xem tivi, tôi thấy trên màn hình hiện lên một cái tên là LENNIE. Ông xã liền hỏi tên này thế nào? Tôi đọc nhẩm cái tên đó hai lần, nghe thấy cũng bùi tai, dịch âm sang tiếng Trung đọc là "Liên Ni", trông cũng rất đẹp nên đã chốt luôn. Đến khi đón con từ bệnh viện về nhà, hàng xóm người Mỹ và bạn bè đều đến chúc mừng, sau khi hỏi tên xong và bế đứa trẻ lên, họ đều không hẹn mà gặp cùng thốt lên: "Đứa bé mập mạp này thật đáng yêu làm sao!". Chúng tôi liền vội vàng đính chính: "Không phải đâu ạ, đây là một bé gái đấy chứ". Họ đều rất ngạc nhiên: "Chẳng phải LENNIE là tên dành cho con trai hay sao?". Đây vẫn chưa phải là điều tồi tệ nhất, khi con gái được bế đến tay bố tôi, ông cụ nhìn trái ngó phải rồi tự hỏi tự trả lời: "Cháu ngoan ơi, cháu tên là gì thế? Liên Ni à? Ôi trời ơi, gọi tên gì không gọi lại gọi là 'Làn Ni' (Bùn loãng), lại còn mang họ Chu nữa (Chu Làn Ni nghe gần giống như Lợn trong vũng bùn), ôi trời đất ơi!".
Người Quảng Đông thường nói: "Không sợ đi nhầm hàng, chỉ sợ đặt nhầm tên". Thế nhưng biết bao bậc cha mẹ đã vắt óc nghĩ ra một cái tên thật hay, ấy vậy mà khi ra nước ngoài, dịch sang một ngôn ngữ khác, lại rất có thể biến thành một trò đùa dở khóc dở cười.

Chữ Hán & Pinyin:

XìngJiǎde烦恼fánnǎo jiào丫丫Yāyaběnshì一个yígè快乐kuàilède妞妞niūniu为了wèile给我gěi wǒ一个yígè大名dàmíngquèràng爸妈bàmā费尽心机fèijìnxīnjī Zhèdōuguài妈妈māma嫁给jiàgěi爸爸bàba爸爸bàbaxìngJiǎ所以suǒyǐcóng出生chūshēnghái没有méiyǒu出生chūshēngjiù被迫bèipòxìngJiǎle因为YīnwèiJiǎ真假zhēnjiǎdejiǎ同音tóngyīnxìngJiǎde烦恼fánnǎozhēn不少bùshǎo Xiān说说shuōshuō出生chūshēng以前yǐqián Cóng妈妈māma发现fāxiàn怀孕huáiyùnde那天nàtiān性能,jiù开始kāishǐwèi我的wǒde名字míngzi伤脑筋shāngnǎojīn工作Gōngzuò空闲kòngxiáncháng同事们tóngshìmen研究yánjiū我的wǒde大名dàmíng办公室bàngōngshìliderén纷纷fēnfēn出主意chū zhǔyi你看Nǐ kàn这位zhèwèi阿姨āyí建议jiànyìjiào宝宝Bǎobao”,duìa我是wǒ shì爸爸bàba妈妈māmade小宝贝xiǎobǎobèima可是kěshì听听tīngting,“Jiǎ宝宝bǎobao”!不是Búshìzhēn宝贝bǎobèiya气人qìrén那位Nàwèi叔叔shūshushuō还是háishijiào仁义Rényìba,“什么Shénme贾仁义Jiǎ Rényì?”办公室Bàngōngshìliderén不约而同bùyuēértóngde喊起来hǎn qǐlái:“jiù成了chéngle假仁假义jiǎ rén jiǎ yì了吗le ma?”不用说Búyòngshuō性能,这些zhèxiē名字míngzidōu因为yīnwèi我的wǒdexìng变得biànde让人ràngrén啼笑皆非tíxiàojiēfēi最后zuìhòu不得不bùdébù放弃fàngqìle性能。 Zhè妈妈māma愁坏了chóuhuàile常常chángchángguài爸爸bàba怎么zěnmexìng什么shénme不好bùhǎo偏偏piānpiānyàoxìngJiǎ取个qǔ ge名字míngzi这么zhèmenánjiào什么shénmedōushì假的jiǎde于是Yúshì妈妈māma决定juédìng干脆gāncuìxiān取个qǔ ge小名xiǎomíngba大名dàmíngděng出生chūshēng以后yǐhòu再说zàishuō于是yúshì我的wǒde小名xiǎomíngjiù叫作jiàozuò丫丫Yāyale这个zhège名字míngzi关键guānjiànde原因yuányīn就是jiùshì这个zhège名字míngziJiǎ组合zǔhé起来qǐlái不会búhuì产生chǎnshēng什么shénme歧义qíyì zài妈妈māma肚子dùzi里面lǐmiànyóuyazhǎngya终于zhōngyú有一天yǒu yì tiān妈妈māma拍拍pāipāi里面lǐmiàn焦急jiāojí等待děngdàideshuō:“丫丫Yāya性能,我的wǒde宝贝bǎobèi我们wǒmenyào见面jiànmiànle。”后来Hòuláiyòuguòlehǎo一阵子yízhènzi眼前一亮yǎnqiányílàng性能性能,jiù看到了kàndàole外面wàimiànde世界shìjiè还没háiméiděng体会tǐhuìwán兴奋xīngfèn新鲜xīnxiānde第一dìyī感觉gǎnjué爸爸bàba妈妈māmayòu开始kāishǐ大名dàmíngle性能,因为yīnwèi没有méiyǒu大名dàmínglián出生证chūshēngzhèngdōu不能bùnéngbànne满月mǎnyuèqián必须bìxū上报shàngbào户口hùkǒu时间shíjiān紧迫jǐnpòa 妈妈Māma希望xīwàng能够nénggòu快乐kuàilè可是kěshì不能bùnéngjiàochàng”,因为yīnwèi那样nàyànghuì变成biànchéng假唱jiǎchàng”,tài不光彩bùguāngcǎile妈妈māma希望xīwàngnéng成为chéngwéi夜晚yèwǎn天空tiānkōngzhōng最亮zuìliàngde一颗yìkēxīngquè不能bùnéngjiào星星xīngxing”,那样nàyàngjiù成了chéngle假猩猩jiǎxīngxing”。妈妈Māma有个yǒugè心愿xīnyuàn就是jiùshìràng我的wǒde名字míngzi里面lǐmiànyǒudexìngQìng”,yòu属马shǔmǎ妈妈māma希望xīwàng能够nénggòu长成zhǎngchéng一匹yìpǐ千里马qiānlǐmǎ性能,驰骋chíchěng天下tiānxiàjiùjiào庆驰Qìngchí”?妈妈的māmade朋友péngyoutīng:“什么Shénme什么shénme?‘假请吃jiǎqǐngchī’?zhè怎么zěnme能行néngxíng?”看到了KàndàolebashuōxìngJiǎ烦恼fánnǎo烦恼fánnǎo 突然Tūrán有一天yǒu yì tiān爸爸bàba拿回náhuí一本yìběnshūjiào起名学Qǐmíngxué》。爸爸Bàba妈妈māma每天měitiāndōu认真rènzhēnde抱着bàozhe根据Gēnjù金木水火土jīnmùshuǐhuǒtǔ五行wǔxíng算来suànlái据说jùshuō命中mìngzhōng缺水quēshuǐ性能,jiùzhǎo水字旁shuǐzìpángdeba 于是Yúshì爸爸bàba找来zhǎolái辞海Cíhǎi》、《辞源Cíyuán》,翻遍了fānbiànle所有suǒyǒu水字旁shuǐzìpángde性能,经过jīngguò一番yìfān分析fēnxī论证lùnzhèng终于zhōngyú选出了xuǎnchūleyuán,“yuánde意思yìsishì水流shuǐliú开始kāishǐde地方dìfang我的wǒde命中mìngzhōng永不yǒngbù缺水quēshuǐ而且érqiěyuán右边yòubianshì草原cǎoyuándeyuán”性能,zhèjiù给了gěile这匹zhè pǐ千里马qiānlǐmǎ驰骋chíchěngde空间kōngjiān性能,再说zàishuō贾庆源Jiǎ Qìngyuán似乎sìhū不会búhuì引起yǐnqǐ歧义qíyì这样zhèyàng我的wǒde名字míngzijiù定下来了dìngxiàlaile 虽然SuīránxìngJiǎde烦恼fánnǎo不少bùshǎodàn自从zìcóng我的wǒde名字míngzi确定quèdìng以后yǐhòujiù不再búzàiguǎn那么nàme多了duōle现在xiànzài胃口wèikǒuhǎo身体shēntǐhǎo是个shìgè真正zhēnzhèngde快乐kuàilè宝宝bǎobao一点儿Yìdiǎnrjiǎ

Dịch nghĩa Tiếng Việt:

Tôi tên là Nha Nha (Yāya), vốn dĩ là một cô bé vô tư hạnh phúc, thế nhưng để đặt cho tôi một cái tên chính thức (tên khai sinh), đã khiến bố mẹ tôi phải vắt óc suy nghĩ và hao tâm tổn trí biết bao!
Tất cả chuyện này đều tại mẹ gả cho bố, bố lại mang họ Giả (Jiǎ), thế nên từ lúc tôi vừa sinh ra – à không, từ khi còn chưa chào đời, tôi đã bắt buộc phải mang họ Giả rồi. Bởi vì chữ "Giả" (Jiǎ) này đồng âm với chữ "Giả" (jiǎ) trong từ "thật giả", nên nỗi phiền muộn của người mang họ Giả quả thực là không hề ít chút nào!
Trước tiên hãy kể về chuyện trước khi tôi được sinh ra đời.
Kể từ ngày mẹ phát hiện mình mang thai, mẹ bắt đầu đau đầu suy nghĩ về tên của tôi. Lúc rảnh rỗi trong công việc, mẹ thường cùng các đồng nghiệp bàn bạc nghiên cứu tên khai sinh cho tôi, mọi người trong văn phòng thi nhau hiến kế. Bạn xem kìa, một người dì gợi ý gọi tôi là "Bảo Bảo" (Bǎobao). Đúng thế, tôi chính là bảo bối nhỏ của bố mẹ mà, nhưng bạn hãy nghe xem: "Giả Bảo Bảo" (jiǎ bǎobao - Em bé giả)! Chẳng phải là bảo bối thật, đúng là tức chết đi được. Một người chú khác lại bảo hay là gọi tôi là "Nhân Nghĩa" (Rényì) đi, "Cái gì? Giả Nhân Nghĩa?" (Jiǎ Rényì). Mọi người trong văn phòng liền đồng thanh hét lên: "Thế thì chẳng phải trở thành 'Giả nhân giả nghĩa' (jiǎ rén jiǎ yì) rồi sao?". Chẳng cần phải nói thêm, những cái tên này vì họ của tôi mà đều biến thành những trò đùa dở khóc dở cười, cuối cùng đành phải từ bỏ.
Điều này khiến mẹ tôi sầu não khôn nguôi, mẹ cứ hay trách bố tại sao họ gì không họ lại cứ thích mang họ Giả, đặt cái tên sao mà khó thế, gọi cái gì cũng thành "giả" cả. Thế là mẹ quyết định, dứt khoát đặt một cái tên ở nhà (tên cúng cơm) trước, còn tên khai sinh thì đợi sau khi tôi chào đời rồi tính sau, vậy nên tên ở nhà của tôi được gọi là "Nha Nha". Lý do cốt lõi để chọn cái tên này là vì khi kết hợp với họ "Giả" thì nó không tạo ra bất kỳ sự hiểu lầm hay nghĩa tiêu cực nào cả.
Tôi cứ thế bơi lội và lớn dần lên trong bụng mẹ, cuối cùng cũng có một ngày mẹ vỗ vỗ vào bụng, nơi tôi đang nôn nóng chờ đợi và nói: "Nha Nha, bảo bối của mẹ, chúng ta sắp được gặp nhau rồi". Sau đó lại qua một khoảng thời gian nữa, trước mắt bừng sáng, tôi đã nhìn thấy thế giới bên ngoài. Nhưng còn chưa kịp cảm nhận hết cảm giác hưng phấn và mới mẻ đầu tiên ấy, bố mẹ lại bắt đầu thay tôi nghĩ tên khai sinh, bởi vì nếu không có tên khai sinh thì đến cả giấy chứng sinh cũng không làm được! Tôi bắt buộc phải làm thủ tục đăng ký hộ khẩu trước khi đầy tháng, thời gian vô cùng gấp gáp rồi.
Mẹ hy vọng tôi có thể luôn vui vẻ, nhưng mẹ không thể đặt tên tôi là "Sướng" (Chàng - vui tươi, thông suốt), vì như thế tôi sẽ biến thành "Giả Sướng" (jiǎchàng - hát nhép), thật chẳng vẻ vang gì; mẹ hy vọng tôi có thể trở thành ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm, nhưng lại không thể gọi tôi là "Tinh Tinh" (Xīngxing - ngôi sao), vì như thế tôi liền biến thành "Giả Tinh Tinh" (jiǎxīngxing - con đười ươi giả). Mẹ có một tâm nguyện, đó là muốn trong tên của tôi có cả họ "Khánh" (Qìng) của mẹ, tôi lại cầm tinh con ngựa (tuổi Ngọ), mẹ hy vọng tôi có thể lớn lên giống như một thăng千里马 (thiên lý mã) sải bước chạy khắp thiên hạ, vậy thì gọi là "Khánh Trì" (Qìngchí)? Bạn của mẹ vừa nghe xong liền bảo: "Cái gì cơ? 'Giả thỉnh si' (jiǎqǐngchī - Giả vờ mời ăn)? Thế này sao mà được?". Các bạn thấy chưa, bạn nói xem người họ Giả có phiền não không cơ chứ?
Bỗng một ngày, bố mang về một cuốn sách có tên là "Khởi Danh Học" (Sách dạy đặt tên). Bố mẹ ngày nào cũng chăm chú ôm cuốn sách đó để đọc. Dựa theo ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ để tính toán, người ta nói rằng số mệnh của tôi bị khuyết Thủy, vì vậy phải tìm những chữ có bộ Thủy (bộ ba chấm thủy) ở bên cạnh.
Thế là bố tìm đến các cuốn từ điển "Từ Hải", "Từ Nguyên", lật tung tất cả những chữ có bộ Thủy, sau một hồi phân tích và lập luận, cuối cùng đã chọn ra được chữ "Nguyên" (Yuán). Chữ "Nguyên" có nghĩa là nơi bắt đầu của dòng nước, số mệnh của tôi sẽ vĩnh viễn không sợ thiếu nước nữa, hơn thế nữa bên phải của chữ "Nguyên" chính là chữ "Nguyên" trong "thảo nguyên", điều này mang lại cho chú ngựa thiên lý mã là tôi một không gian rộng lớn để sải bước, chưa kể cái tên "Giả Khánh Nguyên" dường như cũng không gây ra sự hiểu lầm tai hại nào, thế là tên khai sinh của tôi chính thức được chốt định.
Mặc dù nỗi phiền muộn của việc mang họ Giả là không hề ít, nhưng kể từ khi tên của tôi được xác định xong xuôi, tôi liền chẳng thèm bận tâm nhiều đến vậy nữa, bây giờ tôi ăn ngon, dáng khỏe, là một em bé hạnh phúc đích thực! Hoàn toàn không có chút "giả" nào đâu nhé!

Chữ Hán & Pinyin:

朋友Péngyouxíng 一个人Yígèrénmìngli不一定bùyídìngyǒu太太tàitaihuò丈夫zhàngfudàn绝对juéduì不可能bùkěnéng没有méiyǒu朋友péngyou就是Jiùshì荒岛huāngdǎoshangde鲁滨逊Lǔbīnxùn性能,需要xūyào一个yígè礼拜五Lǐbàiwǔ”。一个人Yígèrén不能bùnéng选择xuǎnzé父母fùmǔ性能,但是dànshì除了chúle鲁滨逊Lǔbīnxùn之外zhīwài每个人měigèrén都可以dōu kěyǐ选择xuǎnzé自己zìjǐde朋友péngyou照说Zhàoshuō选出来xuǎn chūláide东西dōngxi性能,应该yīnggāi符合fúhé自己zìjǐde理想lǐxiǎngcáiduì但是dànshì事实shìshíyòu不尽然bújìnránxuǎn别人biérén别人biérénxuǎn被选Bèixuǎn性能,是一种shì yìzhǒng荣誉róngyù性能,dàn不一定bùyídìngshì一件yíjiàn乐事lèshìLáiàn门铃ménlíngderén很多hěnduō哪儿nǎrnéng人人rénréndōulìng喜出望外xǐchūwàngwàine一般来说Yìbān lái shuō按铃ànlíngderén可以kěyǐ分为fēnwéi下列xiàlièxíng 第一Dìyīxíng高级gāojíér有趣yǒuqù性能性能。这种Zhèzhǒng朋友péngyou理想lǐxiǎngshì理想lǐxiǎng只是zhǐshì可遇而不可求kěyù ér bù kě qiú世界Shìjièshang高级gāojíderén很多hěnduō有趣yǒuqùderén很多hěnduōyòu高级gāojíyòu有趣yǒuqùderénquè少之又少shǎozhīyòushǎo高级Gāojíderén使shǐrén尊敬zūnjìng有趣yǒuqùderén使人shǐrén欢喜huānxǐyòu高级gāojíyòu有趣yǒuqùderén好像hǎoxiàng新鲜xīnxiānde水果shuǐguǒ不但búdàn味道wèidao甘美gānměi而且érqiě营养yíngyǎng丰富fēngfù可以kěyǐ说是shuōshì一举两得yìjǔliǎngdé朋友Péngyoushì自己zìjǐde镜子jìngzi一个人yígèrén有了yǒule这种zhèzhǒng朋友péngyou性能,自己zìjǐde境界jìngjiè不会búhuì太低tàidī 第二Dìèrxíng高级gāojíér无趣wúqù性能性能。这种Zhèzhǒng朋友péngyou有的yǒude知识zhīshi丰富fēngfù有的yǒude品德pǐndé高尚gāoshàng有的yǒudene,“品学兼优pǐnxuéjiānyōu”,xiàng一个yígè模范生mófànshēng可惜kěxī美中不足měizhōngbùzúdōu缺乏quēfá那么nàme一点儿yìdiǎnr幽默感yōumògǎn活泼huópo起来qǐláiGēn交谈jiāotán不像búxiàng打球dǎqiú那样nàyàng你来我往nǐláiwǒwǎng有问有答yǒuwènyǒudá也不像búxiàng滚雪球gǔnxuěqiú那样nàyàng一个yígè有趣yǒuqùde话题huàtí越滚越大yuègǔnyuèdà性能性能。精力过人Jīnglì guòrén的一类de yílèi只管zhǐguǎn自己zìjǐ发球fāqiú性能,不管bùguǎn接得住jiēdezhù接不住jiēbúzhùér消极xiāojí的一类de yílèi相反xiāngfǎn难得nándéjiē一球yìqiú两球liǎngqiú不管Bùguǎn对手duìshǒushì积极jījí还是háishi消极xiāojí反正fǎnzhènggāi捡球jiǎnqiú捡球jiǎnqiú这场zhèchǎngqiújiù别想biéxiǎng打下去dǎ xiàqù这种Zhèzhǒng朋友péngyoude遗憾yíhàn在于zàiyú趣味qùwèi太窄tài zhǎi所以suǒyǐgēnde接触面jiēchùmiàn广guǎng起来qǐlái天下Tiānxiàyǒu那么多nàme duō话题huàtíhuā两个liǎnggè小时xiǎoshícóng城南chéngnándào城北chéngběiláizhǎode目的mùdì居然jūránzhǐwèi讨论tǎolùn死亡sǐwángzài法国Fǎguó现代xiàndài小说xiǎoshuōzhōngde特殊tèshū意义yìyì”!这种zhèzhǒng朋友péngyouliáo一晚yìwǎn上天shàngtiān疲劳píláoshì可以kěyǐ想见xiǎngjiànde性能。这样Zhèyàngde友谊yǒuyì有点儿yǒudiǎnrxiàng吃药chīyào太苦tài kǔ了一点儿le yìdiǎnr 第三Dìsānxíng性能,低级dījíér有趣yǒuqù性能性能。这种Zhèzhǒng朋友péngyou极富jífù娱乐yúlè价值jiàzhí说笑话shuō xiàohua性能,zuìhuáng讲故事jiǎng gùshi性能,zuìxiàng关系guānxì最广zuìguǎng消息xiāoxizuì灵通língtōng好去处hǎo qùchùdōu去过qùguo坏主意huài zhǔyidōu打过dǎguo世界Shìjièshang任何rènhé话题huàtídōu接得下去jiē de xiàqù至于zhìyú怎么zěnmejiējiù不用búyòng操心cāoxīnlede全部quánbù学问xuéwenjiù在于zàiyú不让búràng外行人wàihángrén听出来tīng chūlái没有méiyǒu学问xuéwen至于Zhìyú内行人nèihángrén世界shìjièshang有多少yǒu duōshǎo内行人nèihángrénne所以Suǒyǐde马脚mǎjiǎozài许多xǔduō客厅kètīng餐厅cāntīngli跑来跑去pǎolái pǎoqù性能,bìng不大búdà露出来lù chūlái性能。这种人Zhèzhǒngrén最会zuì huì说话shuōhuà餐桌cānzhuōshang有了yǒule性能,一定yídìng气氛qìfēn热烈rèliè大家dàjiā喝进去hē jìnqùde美酒měijiǔhái不如bùrú听进去tīng jìnqùde美言měiyán那么nàme美味měiwèi可口kěkǒu会议Huìyìshang有了yǒule就是jiùshìzài空洞kōngdòngde会议huìyì也会yě huì显得xiǎnde主题zhǔtí明确míngquè性能,内容nèiróng充实chōngshí没有méiyǒu白开báikāi如果说Rúguǒ shuō第二dìèrxíngde朋友péngyou拥有yōngyǒu世界shìjièshang全部quánbùde学问xuéwen独缺dúquē常识chángshí这一型zhèyìxíngde朋友péngyou恰恰qiàqià相反xiāngfǎn拥有yōngyǒu世界shìjièshang全部quánbùde常识chángshí独缺dúquē学问xuéwen照说Zhàoshuō低级dījíderénér有趣yǒuqù难道nándào不是búshì低级dījí趣味qùwèi竟然jìngránnéng同乐tónglè性能,难道nándào不是búshì有点儿yǒudiǎnr低级dījí趣味qùwèima不过Búguò人性rénxìngshì广阔guǎngkuòdeshéinéng保证bǎozhèng自己zìjǐ一点儿yìdiǎnrdōu没有méiyǒu此种cǐzhǒng不良bùliángde成分chéngfènne如果Rúguǒyàozuò鲁滨逊Lǔbīnxùn性能,你会nǐ huìxuǎn第三dìsānxíng还是háishi第二dìèrxíngde朋友péngyouzuò礼拜五Lǐbàiwǔne 第四Dìsìxíng低级dījíér无趣wúqù性能性能。这种Zhèzhǒng朋友péngyougēn第一dìyīxíngde朋友péngyou一样yíyàngshǎo性能。这种人Zhèzhonɡrén当然dāngrán自有一套zìyǒu yítào价值jiàzhí标准biāozhǔn性能,不但búdàn不会búhuì承认chéngrèn自己zìjǐ低级dījíér无趣wúqù恐怕kǒngpàhái自以为zìyǐwéiyòu高级gāojíyòu有趣yǒuqùne然而Rán'ér与之yǔzhī同乐tónglè

Dịch nghĩa Tiếng Việt:

Trong số mệnh của một người, có thể không nhất thiết phải có vợ hoặc chồng, nhưng tuyệt đối không thể không có bạn bè. Ngay cả Robinson ở trên hoang đảo cũng cần có một anh chàng "Thứ Sáu". Một người không thể tự lựa chọn cha mẹ cho mình, nhưng ngoại trừ Robinson ra thì ai ai cũng có thể tự chọn bạn mà chơi. Lẽ thường mà nói, những thứ do mình tự tay chọn lựa thì nên phù hợp với lý tưởng của mình mới đúng, thế nhưng sự thật lại không hoàn toàn như vậy. Bạn chọn người ta, người ta cũng chọn lại bạn. Được người khác lựa chọn là một loại vinh hạnh, nhưng chưa chắc đã là một chuyện vui vẻ dễ chịu. Có rất nhiều người đến bấm chuông cửa nhà bạn, nhưng làm sao có thể ai ai cũng khiến bạn phải "vui mừng khôn xiết" cơ chứ? Khái quát lại, những người đến bấm chuông có thể chia làm bốn kiểu sau đây.
Kiểu thứ nhất: Cao cấp mà thú vị. Kiểu bạn bè này lý tưởng thì thật là lý tưởng, chỉ có điều là có thể tình cờ gặp chứ không thể cưỡng cầu. Trên đời này người cao cấp rất nhiều, người thú vị cũng chẳng thiếu, nhưng người vừa cao cấp lại vừa thú vị thì lại ít chi là ít. Người cao cấp khiến người ta tôn kính, người thú vị khiến người ta vui tươi, người vừa cao cấp lại vừa thú vị giống như một loại trái cây tươi ngon, không những hương vị ngọt lành mà chất dinh dưỡng lại phong phú, có thể nói là một mũi tên trúng hai đích. Bạn bè là tấm gương phản chiếu chính mình, một khi có được kiểu bạn bè này, cảnh giới của bản thân cũng không thể quá thấp được.
Kiểu thứ hai: Cao cấp mà tẻ nhạt. Kiểu bạn bè này, có người thì tri thức vô cùng phong phú, có người thì phẩm đức cao thượng, có người lại "phẩm học kiêm ưu" (vừa có tài vừa có đức) giống như một học sinh gương mẫu; thế nhưng đáng tiếc là mỹ trung bất túc (trong cái đẹp vẫn có tì vết), họ đều thiếu đi một chút khiếu hài hước, không tài nào hoạt bát lên nổi. Trò chuyện với họ, vừa không giống như đánh bóng bàn – anh đánh qua tôi đánh lại, có hỏi có đáp; lại vừa không giống như lăn cầu tuyết – có thể đem một chủ đề thú vị càng lăn càng lớn. Với những người thuộc phái năng lượng tràn trề, họ chỉ chăm chăm tự mình phát bóng mà chẳng thèm quan tâm bạn có đỡ nổi hay không; còn những người thuộc phái tiêu cực thì ngược lại, hiếm hoi lắm mới đỡ lại của bạn được một hai quả. Bất luận đối phương là tích cực hay tiêu cực, tóm lại việc nhặt bóng luôn thuộc về bạn, nếu bạn không chịu nhặt bóng thì trận đấu này đừng mong tiếp tục được nữa. Điều đáng tiếc ở kiểu bạn này là hứng thú quá hạn hẹp, cho nên "diện tiếp xúc" giữa họ và bạn không tài nào mở rộng ra nổi. Thiên hạ có biết bao chủ đề, vậy mà họ mất hai tiếng đồng hồ đi từ nam thành đến bắc thành để tìm bạn, mục đích cư nhiên chỉ là để thảo luận về "ý nghĩa đặc biệt của cái chết trong tiểu thuyết hiện đại Pháp"! Trò chuyện với kiểu bạn này suốt một đêm, sự mệt mỏi rã rời là điều có thể hình dung được. Tình bạn như vậy có chút giống như việc uống thuốc, hơi quá đắng một chút rồi.
Kiểu thứ ba: Tầm thường mà thú vị. Kiểu bạn bè này sở hữu giá trị giải trí cực kỳ cao. Nói chuyện tiếu lâm, anh ta là người "mặn mà" (hoặc pha chút dân gian, người lớn) nhất; kể chuyện xưa, anh ta diễn tả giống nhất; các mối quan hệ, anh ta rộng rãi nhất; tin tức thời sự, anh ta linh thông nhất; chỗ nào hay ho, anh ta đều đã đi qua; ý đồ xấu xa gì, anh ta cũng đều từng nghĩ tới. Bất luận chủ đề nào trên đời này anh ta cũng đều tiếp lời được, còn tiếp lời như thế nào thì bạn chẳng cần phải bận tâm lo lắng. Toàn bộ cái sự học vấn của anh ta nằm ở chỗ không để cho người ngoài ngành nghe ra rằng anh ta chẳng có học vấn gì cả. Còn đối với người trong ngành ư, trên đời này có được bao nhiêu người là người trong ngành cơ chứ? Cho nên cái "đuôi cáo" (sự non kém) của anh ta dù có chạy qua chạy lại ở bao nhiêu phòng khách và nhà hàng đi nữa thì cũng không dễ gì bị lộ ra. Kiểu người này là khéo ăn khéo nói nhất, trên bàn ăn mà có anh ta thì bầu không khí nhất định sẽ vô cùng nhiệt liệt, rượu ngon mọi người uống vào bụng xem ra còn chẳng mỹ vị và vừa miệng bằng những lời nói hay ho lọt vào tai. Trong cuộc họp mà có anh ta, thì cho dù cuộc họp có rỗng tuếch đến đâu cũng sẽ trở nên rõ ràng về chủ đề, phong phú về nội dung, không hề nhạt nhẽo như nước lọc. Nếu nói kiểu bạn thứ hai sở hữu toàn bộ học vấn của thế gian nhưng lại thiếu đi thường thức cuộc sống, thì kiểu bạn này lại hoàn toàn ngược lại – sở hữu toàn bộ thường thức của thế gian nhưng độc thiếu học vấn. Lẽ thường mà nói, một người tầm thường mà thú vị, chẳng phải là một thứ thị hiếu thấp kém sao? Bạn vậy mà lại có thể vui vẻ cùng anh ta, chẳng phải bản thân bạn cũng có chút thị hiếu thấp kém hay sao? Thế nhưng nhân tính vốn bao la rộng lớn, ai có thể đảm bảo bản thân mình không có một chút thành phần bất hảo nào như vậy chứ? Nếu bắt bạn phải làm Robinson, bạn sẽ chọn kiểu bạn thứ ba hay kiểu bạn thứ hai để làm anh chàng "Thứ Sáu" của mình đây?
Kiểu thứ tư: Tầm thường mà tẻ nhạt. Kiểu bạn bè này hiếm hoi giống hệt như kiểu bạn thứ nhất vậy. Kiểu người này dĩ nhiên tự có một bộ tiêu chuẩn giá trị của riêng mình, chẳng những không bao giờ thừa nhận bản thân tầm thường tẻ nhạt, mà e rằng còn tự phụ nghĩ mình vừa cao cấp lại vừa thú vị nữa cơ. Tuy nhiên, ta không thiết tha gì cái việc cùng chung vui với hạng người này vậy.

Chữ Hán & Pinyin:

先生xiānsheng其人qírén 先生xiānshengdebiǎoxiǎng大概dàgàishì一个yígè装饰品zhuāngshìpǐn不管Bùguǎnyuē开会kāihuì还是háishi吃饭chīfàn性能,都要dōuyào迟到chídào一个yígèduō钟头zhōngtóudebiǎobìng不慢búmàn性能。 Lái重庆Chóngqìng多半duōbànshì住在zhùzài白象街Báixiàng Jiēde作家zuòjiā书屋shūwū不管Bùguǎn有没有yǒuméiyǒu要说yàoshuōde反正fǎnzhèng都要dōuyào谈到tándào夜里yèlǐliǎngsān点钟diǎnzhōng如果Rúguǒ不是búshì别人biéréndōu困得kùnde不出bùchū一声yìshēngle性能,hái想起来xiǎngbuqǐlái上床shàngchuáng性能。如果Rúguǒ有人yǒurén陪着péizhetánnéng一直yìzhí坐到zuòdào第二天dìèrtiān夜里yèlǐliǎng点钟diǎnzhōng一般来说Yìbān lái shuōbiǎo月亮yuèliang性能、太阳tàiyángdōu不能bùnéngràng注意到zhùyì dào时间shíjiān 比如说Bǐrú shuōba下午xiàwǔsāndiǎn要到yàodào观音岩Guānyīnyán开会kāihuìdàoliǎngdiǎnbànhái毫无动静háowú dòngjìng性能。“老兄Lǎoxiōng不是búshìsāndiǎnyǒuhuìmagāi走了zǒuleba?”有人Yǒurén这样zhèyàng提醒tíxǐng马上mǎshàng戴上dàishang帽子màozi提起tíqǐyǒu茶碗cháwǎnkǒude木棒mùbàng向外走xiàng wài zǒu。“diǎn吃饭chīfàn早点Zǎodiǎn回来huíláiya!”大家Dàjiā告诉gàosu性能。回答huídá一声yìshēng一定yídìng回来huílái”,jiù匆匆cōngcōngde走出去zǒu chūqù 照说Zhàoshuōgāi三步当作两步sānbù dàngzuò liǎngbù赶到gǎndào观音岩Guānyīnyán可是kěshì如果rúguǒdàosāndiǎnde时候shíhou出去chūqù就会jiùhuì看见kànjiàn先生xiānshengzài门口ménkǒu一位yíwèi老太婆lǎotàipó或是huòshì两个liǎnggè小学生xiǎoxuéshēng聊天儿liáotiānrne就是Jiùshì不是búshì这样zhèyàngzàidiǎn以前yǐqián也不会yě búhuì走到zǒudào观音岩Guānyīnyán性能。路上Lùshangměi遇到yùdào一位yíwèi熟人shúrén性能性能,就要jiùyàotán至少zhìshǎo十分钟shífēnzhōngdehuà如果Rúguǒ遇上yùshàng打架dǎjià吵嘴chǎozuǐde性能,děi过去guòqùquàn也许yěxǔ别人biérénbèi劝开quànkāileér另一位lìng yíwèi劝架quànjiàde打了dǎle起来qǐlái遇上Yùshàng某处mǒuchù起火qǐhuǒděi帮着bāngzhejiù有人Yǒurén追赶zhuīgǎn小偷xiǎotōu性能,必然bìránděi加入jiārùfēi捉到zhuōdào不可bùkě性能性能。看见Kànjiàn某种mǒuzhǒngxīn东西dōngxiděi过去guòqù问问wènwen价钱jiàqian不管bùguǎnmǎi不买bùmǎi看到Kàndào电影diànyǐng海报hǎibào性能,连忙liánmángjiè电话diànhuàwèn还有háiyǒupiào没有méiyǒu……这样zhèyàngcóng白象街Báixiàng Jiēdào观音岩Guānyīnyán可以kěyǐzǒu一天yìtiān幸而xìng'ér记得jìde开会kāihuì那件事nà jiàn shì所以suǒyǐzhǐ走了zǒuleliǎng三个sāngè钟头zhōngtóu 到了Dàole开会kāihuìde地方dìfang就是jiùshì大家dàjiā已经yǐjīng散了sànlehuìděizuò两个liǎnggè小时xiǎoshí性能性能。gēnshéidōu谈得来tándeláidōu谈得tánde有趣yǒuqù性能,hěn亲切qīnqièhěn细腻xìnì如果Rúguǒ有人yǒuréngāngmǎi一条yìtiáo绳子shéngzi马上mǎshàng拿过来ná guòlái练习liànxí跳绳tiàoshéng——五十wǔshísuìlea diǎn想起来xiǎngbuqǐláihuí白象街Báixiàng Jiē吃饭chīfàn这件事zhè jiàn shì性能,回来huíláide路上lùshangyòu照样zhàoyàng劝架quànjià救人jiùrén性能,zhuīwèn物价wùjià打电话dǎ diànhuà……zhìzǎozài八点半bādiǎnbàn左右zuǒyòu走到zǒudào目的地mùdìdì满头大汗Mǎntóudàhàn性能,三步当作两步sānbù dàngzuò liǎngbùzǒude性能。走了zǒule进来jìnláifànzǎo开过kāiguòle 所以Suǒyǐ我们wǒmen友人yǒuréndìng约会yuēhuìde时候shíhou性能,如果rúguǒshuō随便suíbiàn什么shénme时间shíjiān都行dōuxíng性能,不管bùguǎn早晨zǎochen还是háishi晚上wǎnshang反正fǎnzhèng一天yìtiān不出门bù chūmén什么时候shénme shíhoulái也可以yě kěyǐ我们wǒmen就说jiù shuō先生xiānshengde时间shíjiānba”! 选自Xuǎn zì老舍Lǎo Shěde马宗融Mǎ Zōngróng先生xiānshengde时间shíjiān观念guānniàn》,yǒu改动gǎidòng

Dịch nghĩa Tiếng Việt:

Chiếc đồng hồ của ông Mã, tôi nghĩ có lẽ chỉ là một món đồ trang sức. Bất kể là hẹn ông ấy đi họp hay đi ăn cơm, ông ấy đều sẽ đến muộn hơn một tiếng đồng hồ, thế nhưng đồng hồ của ông ấy lại chẳng hề chạy chậm.
Khi đến Trùng Khánh, ông ấy phần lớn là nghỉ lại tại Nhà sách Nhà văn ở phố Bạch Tượng. Bất kể là có chuyện cần nói hay không, bấu víu vào đâu thì ông ấy cũng phải trò chuyện đến tận hai, ba giờ đêm. Nếu không phải vì mọi người đều đã buồn ngủ đến mức không thốt lên nổi một lời, ông ấy vẫn chưa nghĩ đến việc đi ngủ. Nếu có người bầu bạn chuyện trò, ông ấy có thể ngồi lì đến tận hai giờ đêm ngày hôm sau. Nhìn chung mà nói, cả đồng hồ, mặt trăng lẫn mặt trời đều chẳng thể khiến ông ấy chú ý đến thời gian.
Lấy một ví dụ nhé, ba giờ chiều ông ấy có cuộc họp phải đến đá Quan Âm, ấy thế mà đến hai giờ rưỡi ông ấy vẫn bất động, chẳng có chút rục rịch gì. "Ông bạn già ơi, chẳng phải ba giờ có cuộc họp sao? Đến lúc phải đi rồi chứ nhỉ?" Có người nhắc nhở ông ấy như vậy, ông ấy lập tức đội mũ lên, cầm lấy cây gậy gỗ to bằng miệng chén trà hướng ra ngoài cửa mà đi. "Bảy giờ ăn cơm. Nhớ về sớm đấy nhé!" Mọi người dặn dò ông ấy. Ông ấy đáp lại một tiếng "Nhất định sẽ về", rồi vội vội vàng vàng bước ra ngoài.
Đáng lẽ ra ông ấy phải đi một bước bằng ba, rảo bước thật nhanh để kịp tới đá Quan Âm, thế nhưng nếu bạn đi ra ngoài vào lúc ba giờ, bạn sẽ bắt gặp ông Mã đang đứng ngay cửa tán gẫu với một bà cụ hoặc hai đứa trẻ tiểu học đấy! Ngay cả khi không phải như vậy, ông ấy cũng chẳng thể đi tới đá Quan Âm trước năm giờ chiều được. Trên đường đi, cứ hễ gặp một người quen là ông ấy lại phải đứng lại nói chuyện ít nhất mười phút. Nếu tình cờ gặp ai đó đang đánh nhau cãi vã, ông ấy phải ghé qua khuyên can, có khi người ta được khuyên nên đã giải tán rồi, còn ông ấy thì lại lao vào đánh nhau với một người can ngăn khác! Gặp chỗ nào xảy ra hỏa hoạn, ông ấy phải xúm vào giúp chữa cháy. Có người đuổi bắt tên trộm, ông ấy chắc chắn phải gia nhập vào hàng ngũ đó, phi bắt bằng được mới thôi. Nhìn thấy món đồ gì mới lạ, ông ấy phải bước tới hỏi han giá cả, bất kể là có mua hay không. Thấy tấm áp phích quảng cáo phim, ông ấy liền vội đi mượn điện thoại để gọi hỏi xem còn vé hay không... Cứ như thế, từ phố Bạch Tượng đến đá Quan Âm, ông ấy có thể đi mất cả ngày trời, cũng may là ông ấy vẫn còn nhớ đến việc đi họp, cho nên rốt cuộc chỉ đi mất khoảng hai, ba tiếng đồng hồ.
Đến được nơi họp, ngay cả khi mọi người đã giải tán từ lâu, ông ấy cũng phải ngồi lại đó khoảng hai tiếng đồng hồ. Ông ấy với ai cũng đều nói chuyện hợp cạ, chuyện gì cũng nói một cách đầy thú vị, vô cùng thân thiết và tỉ mỉ. Nếu có ai vừa mới mua một sợi dây thừng, ông ấy liền cầm ngay lấy để tập nhảy dây —— đã năm mươi tuổi rồi cơ đấy!
Đến bảy giờ, ông ấy mới sực nhớ ra chuyện phải quay về phố Bạch Tượng để ăn cơm, trên đường về lại tiếp tục khuyên can cãi vã, cứu người, đuổi trộm, hỏi giá cả, gọi điện thoại... Sớm nhất thì cũng phải tầm tám giờ rưỡi ông ấy mới lết về đến nơi. Người ngợm đầm đìa mồ hôi, bộ dạng như kiểu đang đi một bước bằng ba vậy. Ông ấy bước vào trong nhà, cơm nước thì người ta đã dọn ăn xong từ lâu rồi.
Thế cho nên, khi chúng ta hẹn hò với bạn bè, nếu nói rằng thời gian nào cũng được, bất kể là sáng sớm hay buổi tối, dẫu sao thì cả ngày tôi cũng không ra khỏi cửa, bạn đến lúc nào cũng được, chúng ta sẽ bảo rằng: "Cứ theo thời gian của ông Mã đi nhé!".

Chữ Hán & Pinyin:

香港Xiānggǎngde高楼gāolóu北京Běijīngde大树dàshù 香港Xiānggǎng有很多yǒu hěnduō高楼gāolóu性能,què缺少quēshǎo大树dàshù性能。 中环Zhōnghuán一带yídài性能,高楼林立gāolóulínlì性能,车水马龙chēshuǐmǎlóng性能。Lóu大多dàduōzài五六十wǔliùshícéng以上yǐshàng性能,由于yóuyúdōu很高hěn gāo所以suǒyǐ显不出xiǎnbuchū一座yízuò特别tèbié突出tūchū性能。外表Wàibiǎo大多dàduōshì透亮tòuliàngde玻璃bōli性能、纯黑chúnhēide大理石dàlǐshí性能,远远yuǎnyuǎn望去wàngqù性能,zhēn好像hǎoxiàng密密mìmìde森林sēnlín性能。 香港Xiānggǎng马路mǎlùzhǎi性能,林荫树línyìnshù较少jiàoshǎo性能性能。这个Zhège城市chéngshì性能,五光十色wǔguāngshísè性能,美中不足měizhōngbùzúdeshì缺少quēshǎo必要bìyàode足够zúgòude绿性能。城市Chéngshìli性能,寸土如金cùntǔrújīn性能,空地kòngdì种树zhòngshù性能。 半山Bànshānyǒushù性能性能,山顶shāndǐngyǒushù性能性能。只是Zhǐshì似乎sìhū没有人méiyǒu rén注意zhùyì这些zhèxiēshù性能,欣赏xīnshǎng这些zhèxiēshù性能性能,shùzài一定yídìng程度chéngdùshang被人bèirén忽略hūlüèle性能。 海洋Hǎiyáng公园gōngyuányǒushù性能性能。香港Xiānggǎngde海洋hǎiyáng公园gōngyuán性能性能,依山靠海yīshānkàohǎi性能,这里zhèlǐyǒucóng世界shìjiè各地gèdì移植yízhíláide植物zhíwù性能性能,树木shùmùdōu修剪xiūjiǎndehěn整齐zhěngqí性能,有些yǒuxiēhuāwǎn性能性能,yǒu深红shēnhóng性能性能、浅红qiǎnhóng性能性能性能、白色báisède性能,内地nèidì很少hěn shǎojiàn性能性能性能。但是Dànshì游人yóurén极少jíshǎozài花木huāmùjiān停下来tíng xiàlai观赏guānshǎng性能性能性能。人们Rénmendào这里来zhèlǐ láide目的mùdì性能性能,shì乘坐chéngzuò疯狂fēngkuáng过山车guòshānchē”性能性能、“波浪bōlàngchuán”性能性能性能、“八脚鱼bājiǎoyú之类zhīlèide刺激性cìjīxìngde性能、使人shǐrén晕眩yùnxuànde游乐yóulè设施shèshī性能性能。 duì这些zhèxiē玩意儿wányìr全都quándōu不敢bùgǎn领教lǐngjiào性能性能,一来yīláishì自己zìjǐshàngle年纪niánjì性能性能性能,二来èr'láishìběn不喜欢bù xǐhuan冒险性màoxiǎnxìngde娱乐yúlè性能性能性能性能。所以Suǒyǐzhǐzài一旁yīpáng喝着hēzhe可口可乐Kěkǒukělè性能性能性能,看看kànkan年轻人niánqīngrén乘坐chéngzuòthesezhèxiē玩意儿wányìrde兴奋xīngfèn紧张jǐnzhāngde神情shénqíng性能性能性能,听听tīngting他们tāmenzài危险wēixiǎnde瞬间shùnjiān发出fāchūde惊呼jīnghū性能性能性能。 Zài香港Xiānggǎng性能性能,极少jíshǎo逛街guàngjiē性能性能,我的wǒde一个yígè朋友péngyoushuōcóng北京Běijīngdào香港Xiānggǎng性能性能,不过búguòshìhuàn一个yígè地方dìfang坐着zuòzhe罢了bàle性能性能性能性能。坐在zuòzài酒店jiǔdiànde房间fángjiānli性能性能,想起xiǎngqǐ北京Běijīngde大树dàshù性能性能,中山Zhōngshān公园gōngyuán性能性能、劳动Láodòng人民Rénmín文化宫Wénhuàgōng性能性能性能性能、天坛Tiāntán北海Běihǎi公园gōngyuánde松柏sōngbǎi性能性能性能性能。 Dào大屿岛Dàyǔdǎo参加cānjiā内地nèidì香港Xiānggǎng作家zuòjiāde交流jiāoliú活动huódòng性能性能性能性能,zhùle两天liǎngtiān性能性能性能。这里Zhèlǐshì香港人Xiānggǎngrén度假dùjiàde地方dìfang性能性能性能,大海dàhǎi性能性能、沙滩shātān性能性能、礁石jiāoshí性能性能,hěn安静ānjìng性能性能。不很高Bù hěn gāode建筑jiànzhù性能性能性能,点缀diǎnzhuìzài上山shàngshānde小道xiǎodào两旁liǎngpáng性能性能性能性能性能。现在xiànzài明白míngbaile性能性能性能,为什么wèishénme居住jūzhùzài高度gāodù现代化xiàndàihuà城市chéngshìderén需要xūyào度假dùjià性能性能性能性能。他们Tāmen需要xūyào暂时zànshí离开líkāi喧嚣xuānxiāode城市chéngshì性能性能性能,离开líkāi紧张jǐnzhāngde生活shēnghuó节奏jiézòu性能性能性能,亲近qīnjìn自然zìrán性能性能,获得huòdé片刻piànkède宁静níngjìng清闲qīngxián性能性能性能。 我的Wǒde一位yíwèi作家zuòjiā朋友péngyou看看kànkan大屿山Dàyǔshān性能性能性能,两次liǎngcì困惑kùnhuòde问道wèndào性能性能性能:“为什么Wèishénme山上shānshàng没有méiyǒu大树dàshù?”他说Tā shuō性能:“如果Rúguǒyǒushí松树sōngshù性能性能,不要多búyàoduō性能性能,yǒushí性能,jiù大不一样dàbùyíyàngle!” 山上Shānshàngshìyǒushùde性能,台湾Táiwān相思树xiāngsīshù性能性能,枝叶zhīyè都很美dōu hěn měi性能性能性能性能。只是Zhǐshì大树dàshù确实quèshíshì没有méiyǒu性能性能性能性能性能。既没有Jì méiyǒu朋友péngyou家乡jiāxiāngde松树sōngshù性能性能性能,也没有yě méiyǒu北京Běijīngde柏树bǎishù性能性能性能、白皮松báipísōng性能性能性能。 俗话说SúhuàshuōRénde名儿míngrshùde影儿yǐngr”,cóng中国Zhōngguóde古典gǔdiǎn小说xiǎoshuōzhōng可以kěyǐ知道zhīdào性能性能性能性能性能,至少zhìshǎozài明朝Míngcháode时候shíhou性能性能性能性能性能,北京Běijīngde大树dàshùjiù很有名hěn yǒumíngle性能性能性能性能。“故都Gùdūduō乔木qiáomù”,北京Běijīngyǒu大树dàshù性能性能性能,cái成其为chéng qí wéi北京Běijīng性能性能性能。 回到Huí dào北京Běijīng性能性能性能,xiàle飞机fēijī性能性能性能,坐在zuò zài的士díshìli性能性能性能,同车tóngchē作家zuòjiā谈起tánqǐ香港Xiānggǎngde速度sùdù性能性能性能性能性能。司机Sījīzài前面qiánmiàn搭话dāhuà性能性能性能性能:“北京Běijīng将来jiānglái也会有yě huì yǒu那样nàyàngde速度sùdùde!”dehuà不错búcuò性能性能性能性能。古老Gǔlǎode北京Běijīng也是yěshìyào高度gāodù现代化xiàndàihuàde性能性能性能性能,工作gōngzuò节奏jiézòu性能性能、生活shēnghuó节奏jiézòu也会yě huì加快jiākuàide性能性能性能性能性能。现代化Xiàndàihuà性能性能、高速度gāosùdù以后yǐhòude北京Běijīnghuìshì什么shénme样子yàngzine想起Xiǎngqǐ那些nàxiē大树dàshù性能性能性能,jiù觉得juéde安心ānxīnle性能性能性能性能。 现代化Xiàndàihuà之后zhīhòude北京Běijīng性能性能性能性能,还会hái huìshì北京Běijīng性能性能性能性能性能。

Dịch nghĩa Tiếng Việt:

Hồng Kông có rất nhiều nhà cao tầng, thế nhưng lại thiếu vắng những hàng cây cổ thụ.
Xung quanh khu vực Trung Hoàn (Central), các tòa nhà cao tầng mọc lên san sát như rừng, xe cộ qua lại tấp nập như nước chảy. Các tòa nhà đa phần đều cao từ năm mươi, sáu mươi tầng trở lên, bởi vì tòa nào cũng đều rất cao nên không thể thấy rõ được tòa tháp nào đặc biệt vượt trội hay nổi bật hẳn. Vẻ bề ngoài của chúng chủ yếu được làm bằng kính trong suốt, sáng loáng hoặc đá cẩm thạch đen tuyền, nhìn từ đằng xa lại, trông thật giống như một khu rừng rậm rạp dày đặc.
Đường sá ở Hồng Kông tương đối chật hẹp, những cây cho bóng mát lại khá ít. Thành phố này tuy rực rỡ sắc màu, nhưng điều đáng tiếc duy nhất (mỹ trung bất túc) chính là thiếu đi mảng xanh cần thiết và đủ đầy. Ở trong thành phố, mỗi một tấc đất quý như một tấc vàng, không hề có đất trống để trồng cây.
Ở sườn núi có cây, trên đỉnh núi cũng có cây. Chỉ có điều dường như chẳng có một ai chú ý đến những cái cây này, cũng chẳng ai đến chiêm ngưỡng thưởng thức chúng, cây cối ở một mức độ nào đó đã bị con người lãng quên và ngó lơ mất rồi.
Công viên Đại dương (Ocean Park) có cây xanh. Công viên Đại dương của Hồng Kông nằm tựa lưng vào núi và hướng mặt ra biển, nơi đây có những loài thực vật được di thực chuyển trồng từ khắp nơi trên thế giới đến, cây cối đều được cắt tỉa vô cùng gọn gàng và ngay ngắn, có một vài bông hoa to như chiếc bát, có hoa màu đỏ sẫm, đỏ nhạt hay màu trắng, là những loại rất hiếm thấy ở vùng đại lục. Thế nhưng khách du lịch cực kỳ ít khi dừng chân lại giữa những tán hoa cây cảnh ấy để ngắm nghía thưởng ngoạn. Mục đích của mọi người khi đến nơi này là để ngồi tàu lượn siêu tốc "疯狂过山车", đi thuyền lướt sóng "波浪船", hay chơi đu quay bạch tuộc "八脚鱼" cùng các thiết bị vui chơi mang tính kích thích, gây chóng mặt hoa mắt tương tự.
Đối với những trò chơi này tôi thảy đều không dám thử qua, một là vì bản thân mình cũng đã có tuổi rồi, hai là vốn dĩ tôi không hề thích các loại hình giải trí mang tính mạo hiểm. Vì vậy tôi chỉ đứng ở một bên cạnh vừa uống Coca-Cola, vừa quan sát nét mặt hưng phấn xen lẫn căng thẳng của những người trẻ tuổi khi ngồi trên các trò chơi ấy, nghe thấy tiếng kinh hô hét lên của họ vào những khoảnh khắc đầy nguy hiểm.
Ở Hồng Kông, tôi rất hiếm khi đi dạo phố, một người bạn của tôi nói rằng tôi đi từ Bắc Kinh đến Hồng Kông, chẳng qua chỉ là đổi một nơi khác để ngồi mà thôi. Tôi ngồi ở trong phòng khách sạn, bỗng nhớ về những cây cổ thụ ở Bắc Kinh, nhớ công viên Trung Sơn, Cung Văn hóa Nhân dân Lao động, Đàn Tế Trời (Thiên Đàn) cùng những hàng cây tùng cây bách ở công viên Bắc Hải.
Đến đảo Đại Nh嶼 (Lantau Island) tham gia hoạt động giao lưu của các nhà văn vùng đại lục và Hồng Kông, tôi đã lưu trú lại đây hai ngày. Nơi này là địa điểm nghỉ dưỡng của người dân Hồng Kông, có biển lớn, bãi cát cùng các rặng đá ngầm, vô cùng yên tĩnh. Những công trình kiến trúc không quá cao nằm điểm xuyết dọc hai bên con đường nhỏ đi lên núi. Đến bây giờ tôi mới hoàn toàn hiểu ra được, tại sao những người sinh sống ở bên trong các đô thị mang tính hiện đại hóa cao lại cần phải đi nghỉ dưỡng đến thế. Họ cần tạm thời rời xa một thành phố ồn ào náo nhiệt, rời xa nhịp sống căng thẳng mệt mỏi, để tìm đến gần gũi với thiên nhiên, nhằm đạt được chút thanh thản và thảnh thơi trong giây lát.
Một người bạn nhà văn của tôi nhìn ngắm đảo Đại Nh嶼, hai lần thắc mắc đầy băn khoăn hỏi rằng: "Tại sao trên núi lại không có cây cổ thụ nhỉ?". Anh ấy nói: "Nếu như có mười cây thông lớn, chẳng cần nhiều đâu, chỉ cần có mười cây thôi, là cảnh tượng đã hoàn toàn khác biệt rồi!".
Thực ra trên núi là có cây, đó là loài cây tương tư Đài Loan (相思树), cành lá đều rất đẹp đẽ. Chỉ là cây cổ thụ to lớn thì đúng thật là không có. Vừa không có những cây thông lớn như ở quê hương của người bạn tôi, lại vừa không có những cây bách cổ thụ hay thông vỏ trắng (bạch bì tùng) giống như ở Bắc Kinh.
Tục ngữ có câu "Cọp chết để da, người ta có danh" (gốc chữ: Người có cái tên, cây có cái bóng), từ bên trong các tác phẩm tiểu thuyết cổ điển của Trung Quốc có thể biết được rằng, ít nhất là vào thời nhà Minh, những cây cổ thụ ở Bắc Kinh đã vô cùng nổi tiếng rồi. "Cố đô đa kiều mộc" (Kinh đô cũ có nhiều cây thân gỗ lớn), Bắc Kinh phải có cây cổ thụ to lớn, mới tạo nên một Bắc Kinh đúng nghĩa.
Quay trở về Bắc Kinh, sau khi bước xuống máy bay, tôi ngồi ở trong chiếc xe taxi (đích sĩ) và cùng trò chuyện với một nhà văn đi chung xe về tốc độ của Hồng Kông. Người tài xế ở phía trước nói chen vào: "Bắc Kinh trong tương lai cũng sẽ có được tốc độ như vậy đấy!". Lời của anh ta nói không sai chút nào. Bắc Kinh cổ kính rồi cũng sẽ đi lên con đường hiện đại hóa cao độ, nhịp điệu công việc và nhịp sống sinh hoạt hằng ngày rồi cũng sẽ tăng tốc nhanh chóng hơn. Bắc Kinh sau khi hiện đại hóa và đạt tốc độ cao như vậy thì sẽ trông như thế nào nhỉ? Nhưng cứ nghĩ đến những hàng cây cổ thụ lớn kia, trong lòng tôi lại cảm thấy vô cùng an tâm.
Bắc Kinh sau khi hiện đại hóa, vẫn sẽ mãi là Bắc Kinh mà thôi.

Chữ Hán & Pinyin:

北京Běijīngde高楼gāolóu香港Xiānggǎngde大树dàshù 二十Èrshíniánqián汪曾祺Wāng Zēngqí先生xiānshengcéng写过xiěguo一篇yìpiān文章wénzhāng性能,叫做jiàozuò香港Xiānggǎngde高楼gāolóu北京Běijīngde大树dàshù》,可是kěshì现在xiànzài觉得juédezhè题目tímù应该yīnggāi改一改gǎiyigǎi变成biànchéng北京Běijīngde高楼gāolóu香港Xiānggǎngde大树dàshù》。” Shuō这话zhèhuàshízhèng朋友péngyou一起yìqǐ走在zǒuzài香港Xiānggǎng尖沙咀Jiānshāzuǐ弥敦路Mídūn Lùde林荫道línyìndàoshang高大gāodàde榕树róngshù枝繁叶茂zhī fán yè mào性能,粗壮cūzhuàngde树干shùgànpiāozài空中kōngzhōngde根须gēnxū使shǐ它们tāmen看上去kànshangqu像是xiàngshìshàngle年纪niánjìde老人lǎorén给人gěirén一种yìzhǒng古老gǔlǎode感觉gǎnjué 香港Xiānggǎngyǒu大树dàshù 不仅Bùjǐnzài弥敦路Mídūn Lù性能,就是jiùshìzài寸土寸金cùntǔcùnjīnde商业区shāngyèqū常常chángchánghuì发现fāxiàn几株jǐzhū参天cāntiānde椰子树yēzǐshù点缀diǎnzhuìzài高楼gāolóu之间zhījiān性能,gěi喧嚣xuānxiāode街道jiēdào增加zēngjiā几分jǐfēn宁静níngjìng yòng相机xiàngjī不停地bùtíngde对着duìzhe这些zhèxiē大树dàshù拍照pāizhào朋友péngyou见了jiànle困惑kùnhuòde问道wèndào:“为什么wèishénme这么zhème喜欢xǐhuanshù是不是Shìbushì因为yīnwèizài北京Běijīng不容易bùróngyì看到kàndào南方nánfāngde树木shùmù?” 哪里nǎlǐ知道zhīdào不只bùzhǐzài香港Xiānggǎng现在xiànzài无论wúlùn走到zǒudào哪个nǎge城市chéngshì性能,dōu喜欢xǐhuan拍摄pāishè街上jiēshàngde大树dàshùZài南京Nánjīng拍摄pāishè种植zhòngzhízhe法国梧桐树fǎguó wútóngshùde林荫道línyìndàozài日本Rìběn京都Jīngdū拍摄pāishè路边lùbiān那些nàxiē高大gāodàde银杏yínxìng喜欢xǐhuan拍摄pāishè大树dàshù并不是bíngbúshì由于yóuyúduì植物zhíwùyǒu特别tèbiéde兴趣xìngqù而是érshì因为yīnwèizài居住jūzhùde北京Běijīng已经yǐjīng越来越yuèláiyuè看不到kànbúdào大树dàshùle 说起Shuōqǐ北京Běijīng脑海nǎohǎili立刻lìkè出现chūxiànde就是jiùshì一座yízuò红墙hóngqiáng灰瓦huīwǎ绿树成荫lǜshùchéngyīn生活shēnghuó清闲qīngxiánde古都gǔdū可是Kěshì如果你rúguǒ nǐ站在zhànzài建国门Jiànguómén一带yídài看一看kànyíkàn性能,就会jiùhuì看到kàndào高楼林立gāolóulínlì车水马龙chēshuǐmǎlóng性能,你会nǐ huì以为yǐwéi这是zhèshì到了dàole上海Shànghǎi或者huòzhě纽约Niǔyuē Cóng上个世纪shànggè shìjì90年代jiǔshí niándài性能,北京Běijīngde马路mǎlù越修越宽yuèxiūyuèkuān绿树lǜshù越砍yuèkǎn越少yuèshǎo性能,很多hěnduō树木shùmù是在shìzài修路xiūlù或是huòshì城市chéngshì改造gǎizàode过程guòchéngzhōngbèi砍掉kǎndiàode城市Chéngshìde林荫道línyìndào逐渐zhújiàn消失xiāoshīgāng种植zhòngzhíde小树xiǎoshùhái只有zhǐyǒu胳膊gēbo那么nàme性能,无法wúfǎ遮阳zhēyáng性能。 夏天Xiàtiānde北京Běijīng性能,大街dàjiēshangshì如水rúshuǐde车流chēliú刺眼cìyǎnde阳光yángguāng整个zhěnggè城市chéngshìzài烈日lièrìxià没有méiyǒu一点儿yìdiǎnr遮挡zhēdǎng气温qìwēn以比yǐbǐ周边zhōubiān地区dìqū高出gāochū三四sānsì北京Běijīng性能,已经yǐjīng变成biànchéngle一座yízuò喧嚣xuānxiāode城市chéngshì一座yízuò节奏jiézòu紧张jǐnzhāng性能、没有méiyǒu大树dàshùde城市chéngshì性能。 北京Běijīngyǒu大树dàshù性能,dàn都在dōuzài天坛Tiāntán性能、颐和园Yíhéyuánděng公园gōngyuánli性能,大街dàjiēshang难得nándé看到kàndào性能。 走在Zǒuzài北京Běijīng性能,常常chángchánghuì有种yǒuzhǒng莫名其妙mòmíngqímiàode陌生mòshēnggǎn:“这是Zhèshì北京Běijīngma?”故宫Gùgōng还在hái zài性能,颐和园Yíhéyuán还在hái zài性能,天坛Tiāntán还在hái zài性能,但是dànshìzǒng觉得juéde似乎sìhū缺了quēlexiē什么shénmeDāng朋友péngyouwèn为什么wèishénme喜欢xǐhuanpāi大树dàshùshí性能性能,突然tūrán明白míngbai性能,北京Běijīng缺少quēshǎode就是jiùshì高大gāodàde树木shùmù性能。“故都Gùdūduō乔木qiáomù”,没有méiyǒule大树dàshùde北京Běijīng性能,还能hái néng成其为chéng qí wéi古都gǔdūma 每个Měigè城市chéngshì都有dōuyǒu自己zìjǐde性格xìnggé北京Běijīngde性格xìnggé是什么shì shénmene从容Cóngróng清闲qīngxián性能、宁静níngjìng性能、自在zìzài性能,就像jiùxiàng那些nàxiē古老gǔlǎode大树dàshù一样yíyàng性能,shàngle年纪niánjì性能,见多识广jiànduōshíguǎng性能,给人gěirén一种yìzhǒng安心ānxīnde感觉gǎnjué这才zhè cáishì北京Běijīng性能。失去Shīqùle这个zhège特点tèdiǎn性能,北京Běijīngjiù不能bùnéng成其为chéng qí wéi北京Běijīngle性能。 如今Rújīnde北京Běijīng性能性能,仍在réngzài高速gāosù现代化xiàndàihuàde过程guòchéngzhōng性能。最近Zuìjìn恢复huīfù旧城jiùchéng格局géjú性能,成了chéngle热门rèmén话题huàtí性能,真心zhēnxīn希望xīwàng北京Běijīng现有xiànyǒude大树dàshùnéng得到dédào更好gènghǎode保护bǎohù性能,不要búyàoràng将来jiāngláidào北京Běijīng观光guānguāngde游客yóukè发出fāchū这样zhèyàngde感叹gǎntàn:“如果Rúguǒyǒushí松树sōngshù性能,不要多búyàoduō性能性能,yǒushí性能,jiù大不一样dàbùyíyàngle!”

Dịch nghĩa Tiếng Việt:

"Hai mươi năm trước, nhà văn Uông Tăng Kỳ từng viết một bài tùy bút tựa đề là 'Nhà cao tầng ở Hồng Kông, cây cổ thụ ở Bắc Kinh', thế nhưng lúc này đây, tôi chợt thấy tiêu đề này có lẽ nên sửa lại một chút, đổi thành 'Nhà cao tầng ở Bắc Kinh, cây cổ thụ ở Hồng Kông'."
Khi thốt ra lời này, tôi đang cùng người bạn của mình tản bộ trên con đường rợp bóng cây xanh thuộc phố Tự Do (đoạn đường Nathan) tại khu Tiêm Sa Chủy (Tsim Sha Tsui), Hồng Kông. Những cây bồ đề (cây si cổ thụ) cao lớn vươn cành lá xum xuê tươi tốt, những thân cây thô ráp cùng những chùm rễ phụ buông rủ đung đưa trong không trung, khiến chúng trông giống hệt như những cụ già đắc thọ, đem lại một cảm giác vô cùng hoài cổ.
Hồng Kông thực sự có những cây cổ thụ to lớn.
Chẳng những ở phố Tự Do, mà ngay cả tại những khu thương mại sầm uất tấc đất tấc vàng, người ta cũng thường xuyên bắt gặp vài cây dừa cao chọc trời nằm điểm xuyết kiêu hãnh giữa các tòa nhà cao tầng, đem lại vài phần tĩnh lặng hiếm hoi cho những con phố đầy náo nhiệt, ồn ào.
Tôi cứ dùng máy ảnh liên tục bấm máy hướng về phía những hàng cây lớn này, người bạn đi cùng nhìn thấy liền băn khoăn thắc mắc: "Sao cậu lại thích chụp cây cối đến thế nhỉ? Có phải vì ở Bắc Kinh khó lòng nhìn thấy được các loại cây cối của miền Nam hay không?".
Cô ấy đâu có biết được rằng, chẳng riêng gì ở Hồng Kông, giờ đây bất kể là khi đặt chân đến thành phố nào, tôi cũng đều có thói quen thu vào ống kính những hàng cây đại thụ bên đường. Ở Nam Kinh, tôi chụp những con đường rợp bóng mát trồng đầy cây phong hương Pháp (cây ngô đồng Pháp); ở thành phố cổ Kyoto của Nhật Bản, tôi chụp những hàng cây bạch quả cao lớn chạy dọc hai bên đường. Tôi yêu thích chụp những cây cổ thụ to lớn, không phải bởi vì bản thân có niềm đam mê đặc biệt với thực vật học, mà đơn giản là vì ở Bắc Kinh - nơi tôi đang sinh sống, người ta ngày càng khó lòng tìm thấy bóng dáng của những cây cổ thụ nữa rồi.
Mỗi khi nhắc về Bắc Kinh, hình ảnh lập tức hiện lên trong tâm trí tôi luôn là một cố đô thanh bình, cuộc sống an nhàn thảnh thơi với những bức tường thành đỏ thẫm, những mái ngói xám rêu và rợp bóng cây xanh. Thế nhưng nếu bạn đứng ở khu vực Kiến Quốc Môn ngó nghiêng nhìn thử một chút xem, trước mắt sẽ chỉ là những tòa nhà cao tầng mọc lên san sát, xe cộ tấp nập như nước chảy, bạn sẽ ngỡ như bản thân đang lạc bước đến Thượng Hải hay đô thị New York vậy.
Kể từ những năm 90 của thế kỷ trước, đường sá ở Bắc Kinh càng sửa sang lại càng mở rộng ra, cây xanh cứ thế bị chặt hạ và thưa thớt dần đi. Rất nhiều cây cối đã bị đốn hạ không thương tiếc trong quá trình mở rộng lộ giới hoặc quy hoạch, cải tạo đô thị. Những con đường rợp bóng cây của thành phố cứ thế biến mất dần, những cây non mới trồng thế chỗ chỉ to bằng bắp tay, hoàn toàn không đủ sức che nắng che bóng râm.
Mùa hè ở Bắc Kinh, trên các đại lộ lớn chỉ thấy dòng xe cộ đông đúc trôi đi và ánh nắng mặt trời gay gắt chói chang. Toàn bộ thành phố phơi mình dưới cái nắng oi ả mà không có lấy một thực thể nào che chắn, nhiệt độ không khí tại đây có thể cao hơn các vùng ngoại ô lân cận từ ba đến bốn độ C. Bắc Kinh hiện tại đã biến thành một thành phố ồn ào náo nhiệt, một đô thị với nhịp sống căng thẳng, vội vã và hoàn toàn vắng bóng những hàng cây cổ thụ.
Bắc Kinh vẫn có cây cổ thụ, thế nhưng tất cả chúng đều ẩn mình bên trong các công viên lớn như Thiên Đàn, Di Hòa Viên... còn ở trên các đường phố lớn thì hiếm hoi lắm mới bắt gặp được một cây.
Sải bước dạo quanh Bắc Kinh, trong lòng tôi thường dấy lên một cảm giác xa lạ, lạc lõng đến mơ hồ khó tả: "Đây thực sự là Bắc Kinh sao?". Tử Cấm Thành (Cố Cung) vẫn còn đó, Di Hòa Viên vẫn vẹn nguyên, Thiên Đàn vẫn sừng sững, thế nhưng lòng người luôn cảm thấy dường như đã đánh mất đi điều gì đó. Khi người bạn hỏi tôi lý do vì sao thích chụp cây cổ thụ, tôi chợt bừng tỉnh hiểu ra rằng, cái mà Bắc Kinh đang thiếu hụt trầm trọng chính là những thân cây cao lớn đại thụ. "Cố đô đa kiều mộc", một Bắc Kinh khi đã mất đi những hàng cây cổ thụ to lớn, liệu có còn xứng danh là một thành phố cổ kính nữa hay không?
Mỗi một thành phố thảy đều mang một cá tính, một linh hồn của riêng mình, vậy tính cách của Bắc Kinh là gì đây? Đó là sự ung dung, thư thái, tĩnh lặng và tự tại, giống hệt như bóng dáng của những cây cổ thụ già cỗi kia vậy, trải qua bao năm tháng thăng trầm, chứng kiến nhiều và hiểu biết rộng, đem lại cho con người ta một cảm giác vô cùng an tâm, đấy mới chính là Bắc Kinh. Một khi đã đánh mất đi nét đặc trưng cốt lõi này, Bắc Kinh sẽ không còn là Bắc Kinh đúng nghĩa nữa rồi.
Bắc Kinh ngày nay vẫn đang cuốn theo vòng xoáy của tiến trình hiện đại hóa với tốc độ chóng mặt. Gần đây, việc phục dựng lại diện mạo và kết cấu của khu phố cổ đã trở thành một đề tài bàn tán vô cùng sôi nổi. Tôi thành tâm hy vọng rằng những cây cổ thụ hiện còn sót lại của Bắc Kinh sẽ nhận được sự bảo tồn và chăm sóc tốt hơn, để đừng để cho những du khách đến tham quan Bắc Kinh trong tương lai phải thốt lên lời cảm thán đầy tiếc nuối rằng: "Nếu như có mười cây thông lớn, chẳng cần nhiều đâu, chỉ cần có mười cây thôi, là cảnh tượng đã hoàn toàn khác biệt rồi!".

Chữ Hán & Pinyin:

世纪Shìjì遗产yíchǎn清单qīngdān Xiàng一个人yígèrén临终línzhōngqiányàoduì自己zìjǐde财产cáichǎn进行jìnxíng清点qīngdiǎn以便yǐbiàn留给liúgěi后人hòurén一样yíyàng性能,一个yígè世纪shìjì即将jíjiāng结束jiéshùshí性能,gāi自己zìjǐ留下liúxiàde东西dōngxiliè一份yí fèn清单qīngdān性能,以便yǐbiànràng下个xiàgè世纪shìjìde人们rénmen心里xīnlǐ明白míngbai这个zhège世纪shìjìde功劳gōngláo性能。20Èrshí世纪shìjìde黄昏huánghūn已经yǐjīng来临láilín性能,这个zhège世纪shìjì究竟jiūjìnggěi我们wǒmen人类rénlèi留下liúxiàle什么shénme性能,似乎sìhū到了dàole清点qīngdiǎn一下yíxiàde时候shíhoule性能。 8Bāqiān千多万duō wàn死于sǐyú战争zhànzhēngde尸骨shīgǔ性能,shì20Èrshí世纪shìjì留给liúgěi人类rénlèide最大zuìdà一笔yìbǐ财富cáifù”性能。两次Liǎngcì世界大战shìjiè dàzhàn30sānshí余次yúcì国际guójì性能、国内guónèi战争zhànzhēng性能性能,造成zàochéngle全世界quán shìjièyuē8千万qiānwànmíng军人jūnrén无辜wúgū平民píngmínde死亡sǐwáng性能性能,这些zhèxiē死去sǐqùde人们rénmen如今rújīndōu化为huàwéi白骨báigǔbèi掩埋yǎnmáizài土层tǔcéng深处shēnchù性能性能性能。这些Zhèxiē尸骨shīgǔ静静地jìngjìngde望着wàngzhe活着huózhede人们rénmen性能,他们tāmende哭泣kūqì性能,huì使shǐ21èrshíyī世纪shìjìde人们rénmen不再búzài感到gǎndào孤独gūdú寂寞jìmò性能。 数万Shùwàn核弹头hédàntóushì20Èrshí世纪shìjì留给liúgěi人类rénlèideyòu一笔yìbǐ财产cáichǎn”性能。世界Shìjièshang有核yǒuhé国家guójiā制造zhìzàode核弹头hédàntóu加在一起jiā zài yìqǐ已经yǐjīng需要xūyàoyòngwànláishǔle性能性能,这些zhèxiē核弹头hédàntóu可以kěyǐ地球dìqiú毁灭huǐmiè好许多次hǎo xǔduō cì性能性能。人类Rénlèi终于zhōngyúwèi自己zìjǐ制造zhìzào出了chūle集体jítǐ死亡sǐwángde工具gōngjù性能,这是一件zhè shì yí jiàn值得zhídé骄傲jiāo'àode事情shìqing性能性能。也许Yěxǔ21èrshíyī世纪shìjìde某一天mǒu yì tiān性能性能,我们wǒmen人类rénlèihuì欣赏xīnshǎngdào核爆炸hébàozhàshí美丽měilìde闪光shǎnguāng性能性能性能性能。那时Nàshí性能,人们rénmen一定yídìnghuìwèi遇上yùshàng这种zhèzhǒng大开眼界dàkāiyǎnjiède机会jīhuìér欢呼huānhū性能。 10Shí多亿duō yì公顷gōngqǐngde森林sēnlín变成biànchéngle平地píngdì沙漠shāmò性能性能性能,shì20Èrshí世纪shìjìdeyòu一大yídà功劳gōngláo”性能性能性能,也是yěshì留给liúgěi21èrshíyī世纪shìjì人类rénlèide一笔yìbǐ可观kěguānde不动产búdòngchǎn性能性能性能。没有Méiyǒulethesezhèxiē森林sēnlín性能性能,人类rénlèi也就yě jiù少了shǎole许多xǔduōde麻烦máfan性能性能,就会jiùhuì很少hěn shǎozài遇到yùdào多云duōyún性能性能性能、多雾duōwù以及yǐjí细雨绵绵xìyǔmiánmiánde天气tiānqì性能性能性能;沙漠Shāmò面积miànjī大了dàle性能性能性能,人们rénmen就会jiùhuìgèng方便fāngbiànde欣赏xīnshǎngdào沙漠shāmòlide海市蜃楼hǎishìshènlóu性能性能性能性能,就会jiùhuì不停地bùtíngde听到tīngdào驼铃tuólíngde丁当dīngdāngshēng性能性能性能性能;平地Píngdì面积miànjī多了duōle性能性能性能,人们rénmende视野shìyě就会jiùhuì更加gèngjiā开阔kāikuò性能性能性能,就会jiùhuì看到kàn dào大地dàdì尽头jìntóu美妙měimiàode风景fēngjǐng性能性能性能。 几千Jǐqiāntiáo污染wūrǎnlede河流hélíu几百jǐbǎi污染wūrǎnlede湖泊húpō性能性能性能性能性能,shì20Èrshí世纪shìjì留下liúxiàdeyòu一笔yìbǐ遗产yíchǎn性能性能性能。”有了Yǒule这笔zhè bǐ遗产yíchǎn性能性能,21èrshíyī世纪shìjìde人们rénmenjiù不必búbì再到zàidào那些nàxiē河湖héhúli捕鱼bǔyú性能性能性能,从而cóng'ér也就yě jiù少了shǎole制造zhìzào渔船yúchuán渔网yúwǎngde麻烦máfan性能性能性能性能。有了Yǒule这笔zhè bǐ遗产yíchǎn”性能性能,许多人xǔduō rénjiù不必búbì再学zàixué游泳yóuyǒng性能性能性能,从而cóng'ér也就yě jiù少了shǎole被水bèishuǐ淹死yānsǐde危险wēixiǎn性能性能性能性能。有了Yǒule这笔zhè bǐ遗产yíchǎn”性能性能性能,许多人xǔduō rén就可以jiù kěyǐwèi一种yìzhǒng莫名其妙mòmíngqímiàode小病xiǎobìngér住进zhùjìn美丽měilìde疗养院liáoyǎngyuàn性能性能性能性能,从而cóng'ér繁重fánzhòngde工作gōngzuò摆脱掉bǎituōdiào性能性能性能。 350Sānbǎiwǔshí万块wàn kuài宇宙垃圾yǔzhòu lājīshì20Èrshí世纪shìjì留下liúxiàde一笔yìbǐ十分shífēn新颖xīnyǐngde遗产yíchǎn”性能性能性能,这些zhèxiē东西dōngxi目前mùqiánzhèng围绕wéirào地球dìqiú运转yùnzhuǎn性能性能性能。Jǐnzài近地地球轨道jìndì dìqiú guǐdàoshang登记在册dēngjì zài cède性能性能性能性能、直径zhíjìng10shí厘米límǐ以上yǐshàngde太空tàikōng垃圾lājī就有jiùyǒu19000yīwàn jiǔqiānkuài性能性能性能。有了Yǒule这笔zhè bǐ财产cáichǎn性能性能,科学家们kēxuéjiāmen日后rìhòu就可以jiù kěyǐshǎo发射fāshèhuò发射fāshè人造卫星rénzàowèixīng性能性能性能性能,ér我们wǒmende天文tiānwén爱好者àihǎozhě可以kěyǐzài晴朗qínglǎngde夜空yèkōng性能性能性能,观测guāncèdào更多gèngduō奇异qíyìde天文tiānwén现象xiànxiàng性能性能性能。 一个Yígè多么duōme慷慨kāngkǎide世纪shìjì性能性能性能性能,jǐn粗略cūlüè一数yìshǔjiù知道zhīdàogěi人类rénlèi留下liúxiàle如此多rúcǐduōde东西dōngxi性能性能性能性能性能。21Èrshíyī世纪shìjìde人们rénmen当然dāngrán应该yīnggāiduì表示biǎoshì感谢gǎnxiè性能性能性能。 上帝Shàngdìne上帝Shàngdì为此wèicǐér满脸mǎnliǎn笑意xiàoyì

Dịch nghĩa Tiếng Việt:

Giống như việc một người trước lúc lâm chung muốn kiểm kê lại tài sản của mình để để lại cho con cháu đời sau, khi một thế kỷ sắp sửa khép lại, nó cũng nên liệt kê ra một bản danh sách những gì mình để lại, hầu giúp người của thế kỷ tiếp theo hiểu rõ được "công lao" của thế kỷ này. Hoàng hôn của thế kỷ 20 đã buông xuống, thế kỷ này rốt cuộc đã để lại những gì cho nhân loại chúng ta, xem ra cũng đã đến lúc cần phải kiểm kê lại một chút rồi.
Hơn 80 triệu bộ hài cốt của những người bỏ mạng trong các cuộc chiến tranh chính là món "tài sản" lớn nhất mà thế kỷ 20 để lại cho loài người. Hai cuộc chiến tranh thế giới cùng hơn 30 cuộc chiến tranh quốc tế và nội chiến lớn nhỏ đã tước đi sinh mạng của khoảng 80 triệu binh lính và thường dân vô tội khắp thế giới. Những con người đã khuất ấy giờ đây thảy đều hóa thành xương trắng, bị vùi lấp sâu tận dưới các tầng đất đá. Những bộ hài cốt này đang lặng lẽ dõi theo những người còn sống, và tiếng khóc than của họ sẽ giúp con người ở thế kỷ 21 không còn cảm thấy cô đơn hay cô độc nữa.
Hàng vạn đầu đạn hạt nhân lại là một món "tài sản" nữa mà thế kỷ 20 ban tặng cho nhân loại. Số lượng đầu đạn hạt nhân do các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân trên thế giới chế tạo cộng lại giờ đây phải dùng đơn vị "vạn" để đếm, số đầu đạn này đủ sức hủy diệt trái đất tới rất nhiều lần. Loài người cuối cùng đã tự chế tạo ra công cụ tự sát tập thể cho chính mình, đây quả là một việc đáng để tự hào khôn xiết. Biết đâu vào một ngày nào đó của thế kỷ 21, nhân loại chúng ta sẽ được chiêm ngưỡng thứ ánh sáng chói lọi, tuyệt đẹp khi một vụ nổ hạt nhân diễn ra. Khi ấy, mọi người nhất định sẽ reo hò vì có cơ hội được mở mang tầm mắt một cách ngoạn mục như vậy.
Hơn 1 tỷ hecta rừng cây bị biến thành bình địa và sa mạc chính là một "công lao" to lớn khác của thế kỷ 20, đồng thời cũng là một khối bất động sản đáng kể mà nó để lại cho nhân loại thế kỷ 21. Không còn những khu rừng này, loài người cũng bớt đi được biết bao phiền toái: chúng ta sẽ rất hiếm khi phải gặp kiểu thời tiết nhiều mây, nhiều sương mù hay mưa dầm lướt thướt nữa; diện tích sa mạc rộng lớn ra rồi, con người sẽ càng thuận tiện hơn để thưởng thức hiện tượng ảo ảnh (vọng cảnh sa mạc) nơi hoang mạc, và sẽ được nghe tiếng chuông lạc đà kêu đinh đang không ngớt; diện tích đất bằng phẳng nhiều lên, tầm nhìn của con người sẽ càng thêm bao la khoáng đạt, sẽ nhìn thấy được những phong cảnh tuyệt diệu nơi cuối chân trời.
Hàng ngàn dòng sông cùng hàng trăm hồ nước bị ô nhiễm nặng nề chính là một món "di sản" tiếp theo của thế kỷ 20. Có được món di sản này, con người thế kỷ 21 sẽ không cần phải lặn lội ra những sông hồ đó để đánh bắt cá nữa, nhờ vậy bớt đi được sự phiền hà của việc đóng tàu thuyền hay đan lưới đánh cá. Có món "di sản" này, rất nhiều người sẽ chẳng cần phải học bơi làm gì, do đó cũng giảm thiểu luôn nguy cơ bị chết đuối dưới nước. Có món "di sản" này, rất nhiều người có thể danh chính ngôn thuận vì mắc một căn bệnh vặt vãnh mơ hồ nào đó mà được dọn vào sống trong các viện dưỡng lão xinh đẹp, từ đó rũ bỏ được hoàn toàn mớ công việc nặng nề, áp lực hằng ngày.
3.5 triệu mảnh rác thải vũ trụ là một món "di sản" vô cùng mới mẻ mà thế kỷ 20 để lại, những thứ này hiện đang bay quanh quỹ đạo của trái đất. Chỉ tính riêng lượng rác thải vũ trụ có đường kính từ 10 centimet trở lên được đăng ký theo dõi trong quỹ đạo gần trái đất đã lên tới con số 19,000 mảnh. Có được khối tài sản này, các nhà khoa học sau này có thể giảm bớt hoặc không cần phóng các vệ tinh nhân tạo nữa, còn những người đam mê thiên văn học của chúng ta thì lại có thể quan sát được nhiều hiện tượng thiên văn kỳ thú, dị lạ hơn trên bầu trời đêm trong trẻo.
Một thế kỷ "hào phóng" biết bao, chỉ cần nhẩm tính sơ qua một chút thôi đã thấy nó để lại cho nhân loại nhiều thứ đến như vậy. Con người thế kỷ 21 dĩ nhiên nên bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với nó.
Còn Thượng đế thì sao? Liệu Thượng đế có vì những điều này mà mỉm cười mãn nguyện hay không?

Chữ Hán & Pinyin:

明天Míngtiānde寓言yùyán 从前Cóngqián性能,有一个yǒu yígè小镇xiǎozhèn性能,这里zhèlǐde风景fēngjǐng非常fēicháng美丽měilì性能。小镇Xiǎozhèn周围zhōuwéishì广阔guǎngkuòde田野tiányě性能性能,清澈qīngchède河流hélíu穿过chuānguò无边wúbiānde稻田dàotián性能,平静píngjìngde湖泊húpōzhōng开满kāimǎnle荷花héhuā性能,鱼儿yúrzài荷叶héyèxià游来游去yóulái yóuqù性能。到了Dàole秋天qiūtiān性能,很多hěnduō水鸟shuǐniǎo不约而同bùyuēértóngde飞到fēidào上来shànglái过冬guòdōng性能性能,从而cóng'ér使shǐ这里zhèlǐ成为chéngwéiniǎode王国wángguó性能。稻田Dàotiánde尽头jìntóu性能性能,shì美丽美lìde远山yuǎnshān性能性能,山下shānxiàyǒu大片dàpiànde果园guǒyuán性能。到了Dàole春天chūntiān性能,果树guǒshù开满kāimǎnlehuā性能,hóngdexiànghuǒ性能,báidexiàngxuě性能,huāxià蜜蜂mìfēng蝴蝶húdié飞来飞去fēilái fēiqù性能,充满chōngmǎn生机shēngjī性能。山上Shānshàngshì茂密màomìde森林sēnlín性能性能,在那里zài nàlǐ性能,人们rénmen常常chángchánghuì看到kàndào活泼huópode小鹿xiǎolù山羊shānyáng性能。 多年来Duōniánlái性能,这里zhèlǐ一直yìzhíshì这个zhège样子yàngzi性能。直到Zhídào有一天yǒu yì tiān性能性能,小镇xiǎozhènshang建起jiànqǐle第一个dìyīgè造纸厂zàozhǐchǎng性能。山上Shānshàngde树木shùmù进入jìnrù工厂gōngchǎng性能,转眼zhuǎnyǎn变成biànchéng雪白xuěbáide纸张zhǐzhāng性能,zhèràng人们rénmen大开眼界dàkāiyǎnjiè性能。Cóng这时zhèshí性能,小镇xiǎozhènshang人们rénmende生活shēnghuó开始kāishǐ发生fāshēng变化biànhuà性能性能性能。各种Gèzhǒng工厂gōngchǎng越建越多yuè jiàn yuè duō性能性能,gěi小镇xiǎozhèn带来dàilái大笔dàbǐ财富cáichǎn性能,种田zhòngtiánde农民nóngmín也有yěyǒu更多gèngduōdeqiánmǎi化肥huàféi杀虫剂shāchóngjì性能,从而cóng'ér使shǐ农产品nóngchǎnpǐnde产量chǎnliàng大大提高dàdà tígāo性能。人们Rénmen开始kāishǐ有了yǒule电视diànshì性能性能、冰箱bīngxiāng性能性能,家家jiājiādōu盖起gàiqǐle小楼xiǎolóu性能性能,mǎile汽车qìchē性能。他们Tāmen通过tōngguò电视广告diànshì guǎnggào性能性能,ràng更多gèngduōderén知道zhīdào这里zhèlǐyǒu美丽měilìde风景fēngjǐng性能性能,丰富fēngfùde资源zīyuán性能,于是yúshì性能,假日jiàrìli性能性能,就有jiù yǒu很多hěnduō游客yóukè开车kāichēdào这里zhèlǐ性能性能,欣赏xīnshǎng风景fēngjǐng性能性能、捕鱼bǔyú性能性能、打猎dǎliè性能性能、chī野味yěwèi性能,水鸟shuǐniǎo性能性能、小鹿xiǎolù山羊shānyángdōushàngle人们rénmende餐桌cānzhuō性能。人们Rénmendōushuō性能,他们tāmende生活shēnghuó质量zhìliàng提高tígāole性能。 然而Rán'ér性能性能,周围zhōuwéide环境huánjìngzài慢慢mànmàn改变gǎibiàn性能性能,先是xiānshì空气kōngqì不再búzài新鲜xīnxiān性能性能,多雾duōwùde天气tiānqì越来越多yuèláiyuèduō性能性能性能,就是jiùshìzài晴朗qínglǎngde日子rìzili性能性能,难得nándé看到kàndào蓝天láitiān性能性能。后来Hòulái河流hélíu也不再yě búzài清澈qīngchè性能性能,lide脏水zāngshuǐ发出fāchū难闻nánwénde气味qìwèi性能性能性能,湖泊húpō受到shòudào污染wūrǎn性能性能,不能bùnéngzài游泳yóuyǒng性能性能,人们rénmen常常chángcháng可以kěyǐ看到kàndàopiāozàishangde死鱼sǐyúzài湖边húbiānde水鸟shuǐniǎo性能性能性能性能。慢慢地Mànmànde性能性能,人们rénmen不再能búzàinéng看到kàndào美丽měilìde荷花héhuā性能性能,不再能búzàinéng听到tīngdàoniǎode歌唱gēchàng性能性能。 果园Guǒyuánlide果树guǒshù开花kāihuàle性能性能,可是kěshì人们rénmenzàihuāxià看不到kànbúdào蜜蜂mìfēng蝴蝶húdié性能性能性能。曾经Céngjīngshì那么nàme茂密màomìde森林sēnlín性能性能性能,现在xiànzài已经yǐjīng完全wánquán变了样biànleyàng性能性能性能,有一半yǒuyíbàndeshù已经yǐjīng变成biànchéngle纸张zhǐzhāng性能性能,另外lìngwài一半yíbànxiàng生了shēngle重病zhòngbìng一样yíyàng性能性能性能,zài慢慢mànmàn落叶luòyè性能性能、枯萎kūwěi甚至shènzhì死亡sǐwáng性能性能性能,森林sēnlínli不再有búzàiyǒu小鹿xiǎolù山羊shānyáng性能性能,就是jiùshì兔子tùzi看不见kànbújiàn一只yìzhī性能性能,到处dàochù都很dōu hěn安静ānjìng性能性能。人们Rénmen感到gǎndào一种yìzhǒng说不出shuōbuchūde孤独gūdú寂寞jìmò性能性能性能。 慢慢地Mànmande性能性能,小镇xiǎozhènli开始kāishǐ出现chūxiàn一些yìxiē莫名其妙mòmíngqímiàode疾病jíbìng性能性能性能,开始kāishǐshì家畜jiāchù性能性能性能性能,性能性能、zhū性能性能性能、niú性能性能、yáng突然tūrán成批chéngpī死亡sǐwáng性能性能性能,后来hòulái一种yìzhǒng可怕kěpàde传染病chuánrǎnbìng开始kāishǐ流行liúxíng性能性能性能,le这种zhèzhǒngbìng性能,rén在高烧zài gāoshāo几天jǐtiān之后zhīhòu性能性能性能,就会jiùhuì死去sǐqù性能性能。医生们Yīshēngmen发现fāxiàn性能性能,这是一项zhè shì yí xiàng全新quánxīnde疾病jíbìng性能性能性能,找不到zhǎobúdào病因bìngyīn性能性能,无法wúfǎ治疗zhìliáo性能性能,就是jiùshì医生yīshēng性能性能性能,也有yěyǒu很多hěnduōbèi传染chuánrǎn性能性能。人们Rénmen感到gǎndào非常fēicháng害怕hàipà性能性能,开始kāishǐ猜测cāicèzhè疾病jíbìng究竟jiūjìngshì怎么zěnme引起yǐnqǐde性能性能性能性能。有人Yǒurén说是shuō shì因为yīnwèi空气kōngqì水污染shuǐwūrǎn造成zàochéngde性能性能性能,也有人yěyǒurén说是shuō shì因为yīnwèi化肥huàféi杀虫剂shāchóngjì引起yǐnqǐde性能性能性能,有人yǒurénshuō性能性能,shì鸡肉jīròu出了chūle问题wèntí性能性能,也有人yěyǒurén说是shuō shì野味yěwèi引起yǐnqǐle这种zhèzhǒng可怕kěpàde疾病jíbìng性能性能性能,因为yīnwèi据说jùshuō小镇xiǎozhènli第一个dìyīgè这种zhèzhǒngbìngderén性能性能性能,就是jiùshì野味餐馆yěwèi cānguǎnde厨师chúshī性能性能性能。不管怎么样Bùguǎn zěnmeyàng性能性能,反正fǎnzhèng小镇xiǎozhènde人们rénmen已经yǐjīng得到dédào警告jǐnggào性能性能,不要búyào再吃zàichīlide性能性能、shùshangdeniǎo山里shānlǐde小鹿xiǎolù性能性能性能。吃饭Chīfànqiányào洗手xǐshǒu性能性能性能,上街shàngjiēyào戴口罩dài kǒuzhào性能性能性能。于是Yúshì性能性能,zài五月Wǔyuède阳光yángguāngli性能性能性能,小镇xiǎozhènde街上jiēshàng到处dàochù都是dōushì戴口罩dài kǒuzhàode人们rénmen性能性能性能。 人们Rénmende生活shēnghuó质量zhìliàng究竟jiūjìngshì提高tígāole还是háishi降低jiàngdīle人们Rénmen住上zhùshàngle高楼gāolóu性能性能性能,开上kāishàngle汽车qìchē性能性能,可是kěshì他们tāmen甚至shènzhì失去了shīqùle自由zìyóu呼吸hūxīde权利quánlì性能! 这一切Zhè yíqiè究竟jiūjìng是谁shì shéi造成zàochéngde这是Zhè shì每个人měigèrén都在dòuzài思考sīkǎode问题wèntí性能。 上面Shàngmiànshuōde只是zhǐshì一个yígè寓言yùyán性能性能,也许yěxǔ没有méiyǒu一个yígè地方dìfang出现过chūxiànguò所有suǒyǒu这些zhèxiē灾难zāinàn性能性能性能性能性能,但在dàn zài世界shìjièshang性能性能性能,不难bùnán找到zhǎodào发生fāshēng上面shàngmiànshuōde一种yìzhǒnghuò几种jǐzhǒng灾难zāinànde地方dìfang性能性能性能性能。相信Xiāngxìn总有一天zǒng yǒu yì tiān性能性能性能,人们rénmenhuì发现fāxiàn自己zìjǐ只是zhǐshì自然zìránde一个部分yígè bùfen性能性能性能性能,破坏pòhuài自然zìrán性能性能性能,jiù等于děngyú毁灭huǐmiè人类rénlèi自己zìjǐ性能性能性能。

Dịch nghĩa Tiếng Việt:

Ngày xửa ngày xưa, có một thị trấn nhỏ sở hữu phong cảnh đẹp đẽ vô ngần. Bao quanh thị trấn là những cánh đồng bao la bát ngát, dòng sông trong vắt uốn lượn chảy qua những ruộng lúa bạt ngàn, những mặt hồ phẳng lặng nở đầy hoa sen ngát hương, đàn cá tung tăng bơi lội dưới những tán lá sen. Khi mùa thu chạm ngõ, muôn vàn loài chim nước không hẹn mà gặp cùng bay về hồ để trú đông, khiến nơi đây biến thành một vương quốc của loài chim. Nơi cuối bờ ruộng lúa là những dãy núi xa xăm tuyệt đẹp, dưới chân núi trải dài những vườn cây ăn quả rộng lớn. Đến mùa xuân, các cây ăn quả đồng loạt đơm hoa rực rỡ, hoa đỏ rực như lửa, hoa trắng tinh như tuyết, dưới những khóm hoa đàn ong cánh bướm dập dìu bay lượn, tràn ngập sức sống mãnh liệt. Trên núi là cánh rừng già rậm rạp xum xuê, ở nơi đó, người ta thường xuyên bắt gặp những chú nai nhỏ và chú sơn dương vô cùng hoạt bát.
Suốt bao năm qua, nơi đây vẫn mãi luôn giữ được dáng vẻ yên bình như vậy. Cho đến một ngày nọ, nhà máy giấy đầu tiên được xây dựng lên bên trong thị trấn. Những cây gỗ trên núi được đưa vào công xưởng, chỉ trong nháy mắt đã biến thành những trang giấy trắng tinh khôi, điều này khiến người dân trong thị trấn được một phen mở mang tầm mắt. Kể từ thời điểm đó, cuộc sống của người dân thị trấn bắt đầu nảy sinh những biến đổi sâu sắc. Đủ các loại nhà máy, công xưởng mọc lên ngày một nhiều, mang lại cho thị trấn một nguồn tài sản khổng lồ, những người nông dân làm ruộng cũng có thêm nhiều tiền hơn để tìm mua phân bón hóa học và thuốc trừ sâu, nhờ đó sản lượng của nông sản được nâng cao rõ rệt. Mọi người bắt đầu sắm sửa tivi, tủ lạnh, nhà nhà đều xây lên những tòa nhà lầu khang trang, rồi mua cả xe hơi ô tô. Họ thông qua các đoạn quảng cáo trên truyền hình để cho nhiều người biết hơn rằng nơi đây có phong cảnh tươi đẹp và nguồn tài nguyên trù phú, thế là vào những ngày nghỉ lễ, có rất nhiều du khách tự lái xe tìm đến nơi này để thưởng ngoạn phong cảnh, câu cá, đi săn, và thưởng thức các món ăn đặc sản thịt rừng (dã vị). Loài chim nước, nai nhỏ và sơn dương cứ thế lần lượt bước lên bàn ăn của con người. Người người đều ca ngợi rằng, chất lượng cuộc sống của họ đã được nâng cao rồi.
Thế nhưng, môi trường xung quanh đang âm thầm và chậm rãi biến đổi. Đầu tiên là bầu không khí không còn trong lành như trước, những ngày thời tiết sương mù xuất hiện ngày một dày đặc, ngay cả vào những ngày nắng ráo đẹp trời thì cũng hiếm hoi lắm mới nhìn thấy được bầu trời xanh. Sau đó, những dòng sông cũng chẳng còn trong vắt nữa, dòng nước bẩn trong lòng sông bốc lên thứ mùi hôi thối khó ngửi, hồ nước bị ô nhiễm nghiêm trọng đến mức không thể xuống bơi lội được nữa, người ta thường xuyên nhìn thấy xác cá chết nổi lềnh bềnh trên mặt hồ và những chú chim nước bỏ mạng nằm rải rác bên bờ hồ. Cứ thế, theo thời gian, mọi người không còn được nhìn thấy những đóa hoa sen xinh đẹp nở rộ, cũng chẳng còn được lắng nghe tiếng chim ca hót ríu rít nữa.
Mùa đến, những cây ăn quả trong vườn vẫn đơm hoa, thế nhưng người ta lại chẳng thể tìm thấy bóng dáng đàn ong hay cánh bướm dập dìu dưới những tán hoa nữa. Cánh rừng từng một thời rậm rạp xum xuê là thế, giờ đây đã hoàn toàn thay đổi diện mạo, một nửa số cây xanh đã bị biến thành giấy trắng, một nửa còn lại giống như đang mắc phải một trận bạo bệnh, lá cây không ngừng rụng xuống, cành nhánh khô héo úa tàn rồi dần lụi tàn và chết đi. Trong rừng không còn thấy bóng dáng của nai nhỏ và sơn dương, ngay cả đến một chú thỏ cũng chẳng thể nhìn thấy nổi, khắp nơi thảy đều chìm vào bầu không khí im lìm đến đáng sợ. Con người bỗng cảm nhận thấy một nỗi cô đơn và tịch mịch vô bờ bến khó lòng diễn tả bằng lời.
Mọi chuyện cứ thế tệ đi, bên trong thị trấn bắt đầu xuất hiện một vài căn bệnh kỳ lạ và mơ hồ. Ban đầu là ở các loài gia súc, đàn gà, đàn lợn, trâu và cừu bỗng nhiên lăn đùng ra chết hàng loạt. Sau đó, một căn bệnh truyền nhiễm vô cùng đáng sợ bắt đầu bùng phát và lan rộng, người mắc phải căn bệnh này sau khi trải qua vài ngày sốt cao mê man thì sẽ nhanh chóng lìa đời. Các bác sĩ phát hiện ra rằng, đây là một loại bệnh hoàn toàn mới, không tài nào tìm ra nguyên nhân gây bệnh, cũng chẳng có phương pháp điều trị hữu hiệu, ngay cả chính các bác sĩ cũng có rất nhiều người bị lây nhiễm bệnh. Người dân rơi vào trạng thái vô cùng hoảng loạn và sợ hãi, họ bắt đầu đồn đoán xem căn bệnh quái ác này rốt cuộc là do đâu mà ra. Có người bảo là do tình trạng ô nhiễm nguồn nước và không khí gây nên; có người lại khẳng định là do việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu mà ra; có người nói thịt gà đã gặp vấn đề; lại có ý kiến cho rằng chính thói quen ăn thịt rừng dã vị đã rước căn bệnh đáng sợ này về, bởi vì nghe nói người đầu tiên trong thị trấn mắc phải căn bệnh này chính là người đầu bếp của một nhà hàng thịt rừng. Nhưng dù nguyên do có là gì đi chăng nữa, thì tóm lại người dân thị trấn cũng đã nhận được lời cảnh báo nghiêm khắc: không được ăn cá dưới sông, chim trên cây và nai nhỏ ở trong rừng nữa. Trước khi ăn cơm bắt buộc phải rửa tay thật sạch, khi đi ra đường phải đeo khẩu trang kín mít. Thế là, dưới ánh nắng chan hòa của những ngày tháng Năm, trên các con phố của thị trấn, đâu đâu cũng thấy hình ảnh dòng người đi lại với chiếc khẩu trang che kín mặt.
Chất lượng cuộc sống của con người rốt cuộc là được nâng cao lên hay bị giảm thấp đi? Con người đã được ở trong những tòa nhà cao tầng, được lái những chiếc xe hơi sang trọng, thế nhưng họ thậm chí còn đánh mất đi cả cái quyền được hít thở một cách tự do tự tại!
Tất cả những điều này rốt cuộc là do ai gây ra? Đây là câu hỏi mà mỗi một người trong chúng ta thảy đều đang phải trăn trở và suy ngẫm.
Câu chuyện được kể ở trên suy cho cùng chỉ là một câu chuyện ngụ ngôn, có lẽ chưa từng có một nơi nào trên trái đất này đồng thời gánh chịu tất thảy những thảm họa kinh hoàng như vậy. Thế nhưng ở trên thế giới này, bạn hoàn toàn không khó để tìm ra một hay vài nơi đang phải hứng chịu một hoặc một vài loại thảm họa được liệt kê ở trên. Tin rằng sẽ có một ngày, con người chợt nhận ra rằng bản thân mình suy cho cùng cũng chỉ là một phần nhỏ bé của thế giới tự nhiên mà thôi, hủy hoại thiên nhiên, cũng đồng nghĩa với việc tự tay đẩy nhân loại vào con đường diệt vong.

Chữ Hán & Pinyin:

鸟声Niǎoshēngde再版zàibǎn 有时候Yǒushíhou带着dàizhe一部yíbù录音机lùyīnjī可以kěyǐzuò很多hěnduōshì 清晨Qīngchén我们wǒmen可以kěyǐzài靠近kàojìn海边hǎibiānde树林shùlínzhōng录音lùyīn最好zuìhǎoshì太阳tàiyáng刚刚gānggāngyào升起shēngqǐde瞬间shùnjiānlínzhōngdechóngniǎo陆续lùxù醒来xǐnglái林间línjiān充满chōngmǎnle不同bùtóngde叫声jiàoshēng性能,“吱吱喳喳zhīzhīzhāzhāde。性能Ér太阳tàiyáng升起shēngqǐde那一刻nà yíkè不但búdàn风景fēngjǐngbèi唤醒huànxǐngniǎochóngdōu唱出chàngchūle欢乐huānlède歌声gēshēngzhè早晨zǎochenzài海滨hǎibīn录下lùxiàde鸟声niǎoshēng仿佛fǎngfúshì一个yígè大型dàxíng交响乐团jiāoxiǎng yuètuán演奏yǎnzòude雄壮xióngzhuàngde乐曲yuèqǔ 午后Wǔhòu最好zuìhǎo哪里nǎlǐ录音lùyīnne我们wǒmen选择xuǎnzé溪流xīliúbiānde茂密MAOmìde森林sēnlín。性能那是Nàshì夏天xiàtiān蝉声chánshēngzuìxiǎngde时候shíhou。性能夏天Xiàtiānde蝉声chánshēng听起来tīng qǐlái仿佛fǎngfúshì一场yìchǎng庞大pángdàde歌唱gēchàng比赛bǐsài每一只měi yì zhīchándōu尽情地jìnqíngde展示zhǎnshìzhe自己zìjǐde歌喉gēhóu偶尔ǒu'ěrhuì听见tīngjiàn一只yìzhī特别tèbiéhuìchàngdechán声音shēngyīn拔到bádào最高zuìgāoxiàng高音gāoyīn歌唱家gēchàngjiā一样yíyàng充满chōngmǎnle激情jīqíng 黄昏Huánghūnshí我们wǒmendào海边hǎibiān录音lùyīn海潮Hǎicháode节奏jiézòushì轻缓qīnghuǎnér温和wēnhéde仿佛fǎngfúshì教堂jiàotángli庄严zhuāngyánde合唱héchàng偶尔ǒu'ěrhuì传来chuánlái海鸥hǎiōude叫声jiàoshēng这时zhèshí最像zuìxiàng室内乐shìnèiyuèle变化biànhuà不是búshì太大tàidàdànquèyǒu一种yìzhǒng细腻xìnìér美丽měilìde风格fēnggé 夜晚Yèwǎnde时候shíhou就要jiùyàodào湖边húbiānde田野tiányě去了qùle。性能晚上Wǎnshangde虫声chóngshēng蛙鸣wāmíng一向yíxiàngzuì热闹rènao尤其yóuqíshìzài繁星满天fánxīngmǎntiānde夜晚yèwǎn它们tāmen发出fāchūde声音shēngyīn性能,可以kěyǐ说是shuōshì双重奏shuāngchóngzòu。性能Zài生活shēnghuóshang它们tāmen互相hùxiāng吞吃tūnchīhuò逃避táobì性能,发出fāchūde声音shēngyīn性能,反而fǎn'éryǒu一种yìzhǒng冲突chōngtūde美感měigǎn。性能如果Rúguǒ不喜欢bù xǐhuan交响乐jiāoxiǎngyuè性能、合唱团héchàngtuán性能、室内乐shìnèiyuè性能性能、双重奏shuāngchóngzòuér偏爱piān'ài独奏dúzòudehuà何不hébù选择xuǎnzé有风yǒufēngde时候shíhoudào竹林zhúlín里去lǐ qù?性能Zài竹林zhúlínli录下lùxiàde风声fēngshēng性能,使shǐ我们wǒmen知道zhīdào为什么wèishénme许多xǔduō乐器yuèqìyòng竹子zhúzizuò材料cáiliàofēng穿过chuānguò竹林zhúlín本身běnshēn就是jiùshì一种yìzhǒng单纯dānchúnér丰满fēngmǎnde音乐yīnyuè性能。 Zài旅行lǚxíng性能、采访cǎifǎngde途中túzhōng都会dūhuì随身suíshēn带着dàizhe录音机lùyīnjī录音lùyīnde主要zhǔyào对象duìxiàng当然dāngránshìréndàn常常chángcháng录下lùxià一些yìxiē自然zìránde声音shēngyīn性能,niǎode歌唱gēchàng性能、chóngde低语dīyǔ性能、hǎide潮声cháoshēng性能、fēngde呼号hūháo……这些zhèxiē自然zìránde声音shēngyīnzài录音机lùyīnjīli显出xiǎnchū特别tèbiéde美丽měilì它是tā shì那样nàyàng自由zìyóu性能性能,quèyòuyǒu一定yídìngde结构jiégòu它是tā shì那样nàyàng无为wúwéi性能性能性能,quèyòu充满chōngmǎn活力huólì它是tā shì那样nàyàng单纯dānchún性能性能,què有着yǒuzhe细腻xìnìde变化biànhuà。性能每一次Měi yícìtīngde时候shíhou仿佛fǎngfúyòu回到huí dào自然zìránde现场xiànchǎng性能,坐在zuò zài林间línjiān性能、山中shānzhōng性能性能、海滨hǎibīn性能性能、湖边húbiān性能性能,随着suízhe声音shēngyīn性能,整个zhěnggè风景fēngjǐng重现chóngxiànle性能,使我shǐ wǒ清楚地qīngchǔde回忆起huíyì qǐ那一次nà yícì旅程lǚchéng停留tíngliúguode地方dìfang遇见yùjiànde朋友péngyou性能。 常常Chángcháng清晨qīngchénde鸟鸣niǎomíng放入fàngrù录音机lùyīnjī调好tiáohǎo自动zìdòng跳接tiàojiēde时间shíjiān然后ránhòu安然ānrán睡去shuìqù第二天dìèrtiān就会jiùhuìzài繁鸟fánniǎode欢呼huānhūzhōng醒来xǐnglái感觉gǎnjué就像jiùxiàng睡在shuì zài茂密màomìde树林shùlínjiān。性能蝉声Chánshēng也是yěshì如此rúcǐzài录音机lùyīnjīde蝉声chánshēngzhōng睡醒shuìxǐng使我shǐ wǒ想起xiǎngqǐ童年tóngnián时代shídàide午睡wǔshuì睡在shuì zài系在xì zài树上shùshàngde吊床上diàochuángshàng一醒来yì xǐlái蝉声chánshēng总是zǒngshì充满chōngmǎn耳际ěrjì 这些Zhèxiē声音shēngyīnde再版zàibǎn性能,还能hái néng随着suízhe我们wǒmende心情xīnqíng调大tiáodà调小tiáoxiǎo性能,zài我们wǒmen心情xīnqíng愉快yúkuàishí性能性能,听起来tīng qǐlái就像jiùxiàng大自然dàzìránwèi我们wǒmen欢唱huānchàng性能性能;zài我们wǒmen悲伤bēishāngshí性能性能,听起来tīng qǐlái仿佛fǎngfú也在yě zài悲伤bēishāng。性能其实Qíshí它们tāmenshì一种yìzhǒng广大guǎngdàér永恒yǒnghéngde背景bèijǐng性能,让我们ràng wǒmen能在néng zài其中qízhōng深思shēnsībìng反省fǎnxǐng性能。

Dịch nghĩa Tiếng Việt:

Đôi khi, mang theo bên mình một chiếc máy ghi âm có thể làm được rất nhiều điều thú vị.
Vào lúc sáng sớm tinh sương, chúng ta có thể tiến vào những lùm cây sát cạnh bờ biển để thu âm, lý tưởng nhất là khoảnh khắc mặt trời vừa mới ló rạng chuẩn bị nhô lên. Khi ấy, các loài chim chóc và côn trùng trong rừng lần lượt bừng tỉnh giấc, khắp không gian giữa các tán cây tràn ngập đủ thứ tiếng kêu náo nhiệt khác nhau, kêu "ri ri chíp chíp" không ngớt. Và chính vào khoảnh khắc thái dương bừng sáng vươn lên, không chỉ cảnh vật xung quanh được đánh thức thức dậy, mà muôn loài chim muông sâu bọ cũng thảy đều cất cao tiếng hát reo vui hoan hỉ. Những thanh âm tiếng chim ghi lại được bên bờ biển vào buổi sớm mai này, nghe qua cứ như thể là một bản nhạc hùng tráng đang được tấu lên bởi một dàn nhạc giao hưởng quy mô lớn vậy.
Sau buổi trưa thì nên đi tới nơi đâu để thu âm là tuyệt vời nhất nhỉ? Chúng ta chọn những cánh rừng rậm rạp xum xuê nằm dọc hai bên bờ suối chảy. Đó là thời điểm tiếng ve mùa hè ngân vang rộn rã nhất. Thanh âm của tiếng ve mùa hạ nghe vang lên cứ như thể là một cuộc thi ca hát có quy mô vô cùng to lớn vậy, mỗi một chú ve thảy đều đang ra sức phô diễn hết mình chất giọng thiên bẩm của bản thân. Thi thoảng, ta lại được lắng nghe tiếng của một chú ve có tài ca hát đặc biệt cất giọng kéo cao vút thanh âm lên tầng bậc cao nhất, tràn đầy nhiệt huyết say mê giống hệt như một nhà hát giọng cao (ca sĩ Opera) thực thụ.
Lúc hoàng hôn buông xuống, chúng ta lại di chuyển ra phía bờ biển để thu âm. Nhịp điệu của những con sóng thủy triều vỗ bờ thật nhẹ nhàng và êm dịu, tựa như bài hợp xướng trang nghiêm, thánh thót vang lên bên trong thánh đường vậy. Thi thoảng không gian lại điểm xuyết thêm vài tiếng kêu xa xăm của đàn chim hải âu. Âm thanh vào lúc này là giống với nhạc thính phòng nhất, cấu trúc biến chuyển không quá dữ dội, dập dồn nhưng lại mang một phong cách vô cùng tinh tế và duyên dáng.
Khi màn đêm buông xuống, việc cần làm chính là tìm đến những cánh đồng nằm sát cạnh bờ hồ. Tiếng côn trùng rỉ rả hòa cùng tiếng ếch nhái râm ran vào ban đêm luôn là thứ âm thanh náo nhiệt, rộn ràng hơn cả, đặc biệt là vào những đêm trời cao trong trẻo, ngập tràn muôn vì sao tinh tú. Thứ âm thanh mà chúng cùng nhau phát ra có thể ví như một bản song tấu tuyệt diệu. Trong thế giới sinh tồn thực tế, chúng vốn dĩ luôn săn đuổi, nuốt chửng lẫn nhau hoặc tìm cách trốn chạy né tránh, ấy thế mà những âm thanh phát ra từ chuỗi sinh tồn ấy lại vô tình tạo nên một vẻ đẹp mang đầy tính xung đột nghệ thuật. Nếu như bạn không mấy mặn mà với nhạc giao hưởng, các dàn hợp xướng, nhạc thính phòng hay những bản song tấu, mà chỉ đặc biệt thiên vị dành tình cảm cho các bản độc tấu, vậy thì tại sao lại không chọn những lúc trời lộng gió để bước chân vào các rặng tre rặng trúc nhỉ? Thanh âm của tiếng gió thu lại được bên trong rừng trúc giúp chúng ta thấu hiểu sâu sắc lý do vì sao rất nhiều loại nhạc cụ lại ưu tiên lựa chọn tre trúc để làm vật liệu chế tạo. Bản thân tiếng gió khi thổi xuyên qua rặng tre trúc vốn đã là một thứ âm thanh vô cùng thuần khiết và tròn đầy rồi.
Trải qua những chặng hành trình du ngoạn dạo chơi hay đi tác nghiệp phỏng vấn, tôi thảy đều có thói quen mang theo chiếc máy ghi âm bên mình. Đối tượng thu âm chủ yếu dĩ nhiên vẫn luôn là con người, thế nhưng tôi cũng thường xuyên thu lại cả những thanh âm muôn điệu của thế giới tự nhiên: tiếng chim hót líu lo, tiếng côn trùng nỉ non tâm sự, tiếng sóng biển vỗ về dạt dào, tiếng gió gầm rú thét gào... Những khúc ca tự nhiên này khi được lưu giữ bên trong chiếc máy ghi âm lại càng phô diễn ra một vẻ đẹp vô cùng đặc biệt. Chúng tự do tự tại là thế nhưng lại mang một kết cấu quy luật nhất định; chúng tĩnh lặng tự nhiên, vô vi là thế nhưng lại tràn đầy nguồn sinh lực mạnh mẽ; chúng mộc mạc đơn thuần là thế nhưng lại ẩn chứa những biến chuyển vô cùng tinh tế, sâu sắc. Cứ mỗi một lần nhấn nút lắng nghe, tôi lại có cảm giác như bản thân được quay trở về ngay chính không gian thực địa của thiên nhiên đại ngàn, được ngồi giữa lùm cây, trong lòng núi, bên bờ biển hay cạnh bờ hồ. Nương theo những vệt âm thanh vang lên, toàn bộ cảnh sắc sống động như được tái hiện vẹn nguyên trước mắt, giúp tôi hồi tưởng lại một cách rõ mệt những địa danh mình từng dừng chân lưu trú trong chuyến hành trình và cả những người bạn tuyệt vời mà mình đã may mắn được gặp gỡ.
Tôi cũng thường có thói quen đem những đoạn băng thu âm tiếng chim kêu buổi sớm mai đặt vào trong máy ghi âm, thiết lập sẵn khung giờ tự động kích hoạt phát nhạc, rồi sau đó thanh thản chìm vào giấc ngủ sâu. Để rồi đến ngày hôm sau, tôi sẽ được đánh thức thức dậy trong tiếng reo hò, ca hát rộn ràng của muôn vàn loài chim chóc, mang lại một cảm giác sảng khoái tựa như bản thân đang được ngả lưng ngủ say giữa một khu rừng rậm rạp rợp bóng cây xanh vậy. Tiếng ve ngân cũng tương tự như thế, việc thức giấc giữa những tiếng ve râm ran phát ra từ chiếc máy ghi âm lại gợi nhắc tôi nhớ về những buổi trưa hè ngủ muộn thời thơ ấu, cái thuở còn nằm đung đưa trên chiếc võng bện cột chặt vào thân cây, cứ hễ mở mắt tỉnh giấc là tiếng ve đã vang lên ngập tràn vây kín bên tai rồi.
Những "bản tái bản" của các thanh âm tự nhiên này còn có thể linh hoạt điều chỉnh âm lượng lớn nhỏ tùy thuộc hoàn toàn vào tâm trạng thực tế của chúng ta. Vào những lúc tâm tư vui vẻ tràn ngập niềm vui, nghe chúng vang lên giống hệt như thể mẹ thiên nhiên đang cất lời ca hát chúc mừng cho chúng ta vậy; còn vào những khi lòng nặng trĩu nỗi u sầu, nghe qua lại ngỡ như đất trời cũng đang cùng chung nhịp đập thổn thức, bi thương với chính mình. Nhưng xét cho cùng, thảy các thanh âm ấy chính là một bức nền vô cùng bao la và vĩnh hằng của vạn vật, là nơi chốn bình yên để chúng ta có thể thả lòng mình vào đó mà suy ngẫm, chiêm nghiệm và tự soi rọi lại bản thân.

Chữ Hán & Pinyin:

园中Yuánzhōng四季sìjì 我家Wǒjiā附近fùjìnyǒu一个yígè很大hěn dà của de公园gōngyuán里面lǐmiànyǒu大片dàpiàn茂密màomìde竹林zhúlín每天Měitiān上下学shàngxiàxué都会dūhuì经过jīngguò这里zhèlǐ发现fāxiàn园中yuánzhōngde景物jǐngwù随着suízhe季节jìjié会有huìyǒu很大hěn dàde变化biànhuà 4yuè8 性能Chūn 上午Shàngwǔ我去wǒ qù公园gōngyuánli散步sànbù春天Chūntiān来了láile性能,fēng变得biànde温和wēnhé起来qǐlái仿佛fǎngfúshì母亲mǔqīndeshǒu小草Xiǎocǎo绿了lǜle性能,花儿huār红了hóngle性能,湖水húshuǐ蓝了lánle性能,柳树liǔshù发芽fāyále小鸟xiǎoniǎo开始kāishǐ吱吱喳喳地zhīzhīzhāzhāde欢唱huānchàng人们rénmendōu出来了chūlaile。性能真是Zhēnshì满园mǎnyuán春色chūnsè关不住guānbúzhùa 5yuè15 性能Xià 上学Shàngxué路上lùshang经过jīngguò公园gōngyuán性能。 夏天Xiàtiān来了láile小草xiǎocǎo变成biànchéng深绿颜色shēnlǜsè柳树liǔshùgèng茂密màomìle远远yuǎnyuǎn望去wàngqù仿佛fǎngfúshì女孩子nǚháizide长发chángfà树上Shùshàng偶尔ǒu'ěr传来chuánláichánde叫声jiàoshēng好像hǎoxiàngshì高音gāoyīn歌唱家gēchàngjiāzài展示zhǎnshìzhe歌喉gēhóu湖面上Húmiànshàng性能,漂着piāozhe星星点点xīngxīngdiǎndiǎnde睡莲shuìlián仿佛fǎngfúshì一只只yìzhīzhī可爱kě'àide小白船xiǎobáichuán性能。特别Tèbié令人lìngrén惊喜jīngxǐdeshì竹林zhúlínde土里tǔlǐmào出了chūle一个个yígègèxiǎo竹笋zhúsǔn棕色zōngsède外衣wàiyī性能性能,尖尖jiānjiānde身体shēntǐ真是zhēnshì可爱kě'ài极了jíle 夏天Xiàtiān到处dàochù充满chōngmǎnle生机shēngjī 10yuè12 性能Qiū 放学Fàngxué回家huíjiāde路上lùshang妈妈māma经过jīngguò公园gōngyuán 秋天Qiūtiān来了láile树叶shùyè变得biànde五彩缤纷wǔcǎibīnfēn金黄jīnhuáng火红huǒhóngde树叶shùyè点缀diǎnzhuìzài绿树lǜshù中间zhōngjiān地上dìshàng铺满pūmǎnle落叶luòyè仿佛fǎngfúshì金黄jīnhuángde地毯dìtǎn。性能Yǒu不少bùshǎorénzài树下shùxià捡着jiǎnzhe银杏果yínxìngguǒ 池塘Chítángli荷花héhuā早已zǎoyǐ凋谢diāoxiè荷叶héyè开始kāishǐ枯萎kūwěi一枝枝yìzhīzhī绿色lǜsède小伞xiǎosǎn变成biànchéngle一枝枝yìzhīzhī棕黄色zōnghuángsède小伞xiǎosǎnzài风中fēngzhōng摇动yáodòng 妈妈Māmashuō:“秋天Qiūtiānshì叶子yèzide季节jìjié。”可是Kěshì公园gōngyuán西门口xīménkǒu有很多yǒu hěnduō黄灿灿huángcāncānde菊花júhuā正在zhèngzài盛开shèngkāi。性能看起来Kànqǐlái性能,秋天Qiūtiān虽然suīránhuā不多bùduō可是kěshì还是háishi显出xiǎnchū特别tèbiéde美丽mělì 12yuè3 性能Dōng 昨天Zuótiān性能,gāng一出yìchū家门jiāménjiù发现fāxiàn外边wàibian一片yípiàn洁白jiébái。性能Wa下雪了xiàxuěle洁白Jiébáide雪花xuěhuā一片片yípiànpiàn飘落piāoluò下来xiàlai整个zhěnggè世界shìjiè银装素裹yínzhuāngsùguǒ。性能真是Zhênshì忽如一夜春风来hū rú yí yè chūn fēng lái性能,千树万树梨花开qiān shù wàn shù lí huā kāi”。 今天Jīntiān性能,天晴了tiānqínglecóng阳台yángtái往下看wǎng xià kàn看见kànjiàn公园gōngyuánlidexuě化得huàde只剩下zhǐ shèngxià一点儿yìdiǎnrle性能,可是kěshì十分shífēn漂亮piàoliang还没háiméihuàdexuězài绿树lǜshùshang仿佛fǎngfúshì抹茶mǒchá蛋糕dàngāo一样yíyàng看着kànzhe非常fēicháng可口kěkǒu 听过tīngguo一首yìshǒushī
春有百花秋有月Chūn yǒu bǎihuā qiū yǒu yuè
夏有凉风冬有雪Xià yǒu liángfēng dōng yǒu xuě
心里若无烦恼事Xīnlǐ ruò wú fánnǎo shì
一时皆是好时节Yīshí jiē shì hǎo shíjié
不知不觉Bùzhībùjué性能,园中yuánzhōng已经yǐjīng经历了jīnglìle四季sìjì人生rénshēng也是yěshì如此rúcǐzài每一个měi yígè季节jìjié都应该dōu yīnggāi过得guòde很愉快hěn yúkuài性能、很充实hěn chōngshí 作者Zuòzhě刘天济Liú Tiānjìyǒu删改shāngǎi

Dịch nghĩa Tiếng Việt:

Gần nhà tôi có một công viên rất lớn, bên trong có một rặng tre rậm rạp sải rộng bao la. Mỗi ngày đi học và tan học tôi đều đi ngang qua nơi đây. Tôi nhận ra rằng cảnh vật ở trong công viên luôn biến đổi rất lớn theo từng mùa.
Ngày 8 tháng 4 - Mùa xuân
Buổi sáng, tôi vào công viên để tản bộ. Mùa xuân đến rồi, làn gió trở nên vô cùng ấm áp và dịu dàng, nhẹ nhàng mơn trớn tựa như bàn tay của người mẹ hiền. Cỏ non đã xanh tươi, muôn hoa đã đỏ rực, làn nước hồ xanh biếc một màu, những hàng liễu (liễu thụ) đâm chồi nảy lộc, chim chóc reo vui cất tiếng hót líu lo, rộn rã, con người cũng đua nhau bước ra ngoài dạo chơi. Quả thực đúng với câu thơ cổ: "Xuân sắc mãn viên quan bất trú" (Sắc xuân đầy vườn không thể giấu kín).
Ngày 15 tháng 5 - Mùa hạ
Trên đường đi học, tôi đi ngang qua công viên.
Mùa hè đã sang, những thảm cỏ non chuyển thành một màu xanh đậm, những tán liễu lại càng thêm dày đặc rậm rạp, từ đằng xa nhìn lại, trông chúng thướt tha mềm mại như làn tóc dài của người thiếu nữ. Trên cây thi thoảng vang lên những tiếng ve ngân, nghe giống như một ca sĩ giọng cao đang trình diễn và phô diễn chất giọng thiên bẩm của mình vậy. Trên mặt hồ phẳng lặng, những đóa hoa súng (thụy liên) nở rộ nằm rải rác lác đác, trông tựa như những chiếc thuyền nhỏ màu trắng vô cùng đáng yêu. Điều mang lại sự bất ngờ và thích thú đặc biệt chính là ở những lớp đất bên trong rặng tre, mọc lên từng chiếc măng tre nhỏ (trúc duẩn) xinh xắn, khoác trên mình lớp áo khoác mọc màu nâu, thân hình nhọn hoắt, trông đáng yêu khôn xiết. Mùa hè, bất kể nơi đâu cũng đều tràn ngập nguồn sinh khí và sức sống dồi dào.
Ngày 12 tháng 10 - Mùa thu
Trên con đường tan học quay trở về nhà, tôi và mẹ cùng nhau đi dạo qua công viên.
Mùa thu đã về, lá cây biến chuyển thành một màu sắc rực rỡ đan xen (ngũ thải tân phân), những chiếc lá vàng rực, đỏ như lửa nằm điểm xuyết, đan xen giữa những vòm cây xanh ngắt, trên mặt đất phủ kín một thảm lá rụng, trông tựa như một chiếc thảm lụa vàng óng dệt nên. Có khá nhiều người đang đứng tụm lại dưới gốc cây để nhặt những quả bạch quả (ngân hạnh quả).
Nơi đầm nước, hoa sen từ lâu đã lụi tàn (điêu tạ), lá sen cũng bắt đầu khô héo úa tàn, từng chiếc ô màu xanh nhỏ nhắn ngày nào giờ đây đã biến đổi thành những chiếc ô nhỏ mang một màu nâu vàng úa, đang khẽ khàng lay động đung đưa trước gió.
Mẹ tôi bảo rằng: "Mùa thu chính là mùa của thế giới những chiếc lá". Thế nhưng ngay tại khu vực cổng Tây của công viên, có rất nhiều đóa hoa cúc (cúc hoa) mang một sắc vàng rực rỡ, tươi tắn đang thi nhau đua nở rộ. Xem ra, mùa thu tuy muôn hoa không còn nhiều, nhưng nó vẫn phô diễn ra một vẻ đẹp vô cùng đặc sắc và riêng biệt.
Ngày 3 tháng 12 - Mùa đông
Ngày hôm qua, tôi vừa mới bước chân ra khỏi cửa nhà liền phát hiện không gian bên ngoài bao phủ một màu trắng xóa tinh khôi. Oa! Tuyết rơi rồi! Những bông tuyết trắng muốt tinh khiết từng cánh từng cánh rủ nhau bay lượn sà xuống, toàn bộ thế giới bỗng chốc được khoác lên một lớp áo bạc (ngân trang tố khỏa). Quả thực đúng với câu thơ: "Hốt như nhất dạ xuân phong lai, thiên thụ vạn thụ lê hoa khai" (Tựa như chỉ sau một đêm gió xuân thổi tới, hàng ngàn hàng vạn bông hoa lê đồng loạt nở rộ).
Ngày hôm nay, trời đã tạnh và hửng nắng, tôi từ trên ban công ngóng mắt nhìn xuống phía dưới, nhận thấy tuyết ở bên trong công viên đã tan chảy ra chỉ còn sót lại một chút ít mà thôi, thế nhưng cảnh tượng lại vô cùng đẹp đẽ, lớp tuyết chưa kịp tan đọng lại trên những vòm cây xanh, trông giống hệt như một lớp kem trên chiếc bánh ngọt vị trà xanh (mạt trà) vậy, nhìn qua vô cùng ngon mắt và hấp dẫn!
Tôi từng được lắng nghe qua một bài thơ cổ:
"Xuân có trăm hoa thu có trăng,
Hạ có gió mát đông có tuyết.
Trong lòng nếu không việc lo nghĩ,
Bốn mùa thảy đều là thời tiết tốt."
Thấm thoắt thoi đưa, cảnh vật bên trong công viên đã cùng nhau trải qua bốn mùa luân chuyển, cuộc đời con người suy cho cùng cũng giống như vậy, ở mỗi một giai đoạn, một mùa của cuộc đời, chúng ta thảy đều nên sống một cách thật vui vẻ và trọn vẹn, ý nghĩa.

Chữ Hán & Pinyin:

我的Wǒde梦想mèngxiǎng 也许Yěxǔ是因为shì yīnwèirén缺了quēle什么shénmejiùgèng喜欢xǐhuan什么shénmeba性能,虽然suīrán两条liǎng tiáotuǐyǒu残疾cánjí性能,què是个shìgè体育迷tǐyùmí性能。不光bùguāng喜欢xǐhuankàn足球zúqiú性能、篮球lánqiú以及yǐjí其他qítā各种gèzhǒng球类qiúlèi比赛bǐsài性能,喜欢xǐhuankàn田径tiánjìng性能、游泳yóuyǒng性能、拳击quánjī性能性能、滑冰huábīng性能性能、滑雪huáxuě性能性能、自行车zìxíngchē汽车qìchē比赛bǐsài性能,总之zǒngzhī性能,我是个wǒ shìgè全能quánnéng体育迷tǐyùmí性能性能。当然Dāngrán传统dōushìcóng电视diànshì上看shàng kàn性能,体育场馆tǐyù chǎngguǎn门前ménqián都有dōuyǒu很高hěn gāode台阶táijiē性能,上不去shàngbúqù性能。如果Rúguǒ某一天mǒu yì tiān电视diànshìliyǒu精彩jīngcǎide体育tǐyù节目jiémù性能,一天yìtiān当中dāngzhōng无论wúlùn干什么gàn shénme心里xīnlǐdōu想着xiǎngzhe性能,一分一秒yì fēn yì miǎodōu过得guòdehěn愉快yúkuài性能。 zuì喜欢xǐhuan田径tiánjìng性能性能。néng说出shuōchū所有suǒyǒu田径tiánjìng项目xiàngmùde世界纪录shìjiè jìlùshì多少duōshǎo性能,是由shì yóushéi保持bǎochíde性能性能性能,保持bǎochíde时间shíjiānshìcháng还是háishiduǎn性能。这些Zhèxiē纪录jìlùshì顺便shùnbiàn便biàn记住jìzhùde性能,田径tiánjìng运动yùndòngde魅力mèilì不在于búzàiyú纪录jìlù性能,而在于ér zàiyúnéng充分chōngfèn展现zhǎnxiànchūrénde力量lìliàng性能、意志yìzhì优美yōuměi性能。因此Yīncǐ性能,zài看来kànlái性能,任何rènhé舞蹈wǔdǎodōu好看hǎokàn性能。Kàn一些yìxiē世界shìjiè著名zhùmíng运动员yùndòngyuán奔跑bēnpǎo性能,huì觉得juéde它们tāmenshìcóngrénde原始yuánshǐ跑来pǎolái性能,xiàngrénde未来wèilái跑去pǎoqù性能,这样zhèyàngde奔跑bēnpǎoshìzuì自然zìrangde舞蹈wǔdǎozuì自由zìyóude性能。 zuì喜爱xǐ'ài羡慕xiànmùderénshì刘易斯Liúyìsī性能,shì心中xīnzhōngde偶像ǒuxiàng性能性能。身高shēnggāo一米八八yìmǐ bābā性能,长得zhǎngde肩宽jiānkuāntuǐcháng性能,随便suíbiàn一跑yì pǎo就是jiùshì十秒shímiǎo以内yǐnèi性能,随便suíbiàn一跳yí tiào就在jiù zài八米bāmǐ开外kāiwài性能,而且érqiězài最重要zuì zhòngyàode比赛bǐsàizhōng性能,de动作dòngzuò也是yěshì那么nàme潇洒xiāoshǎ性能性能性能。有时候Yǒushíhou性能,zhēn恨不得hànbùdé马上mǎshàng变成biànchéng性能,因此yīncǐ性能性能,cháng暗自ànzì祈祷qídǎo性能,假若jiǎruòrén真能zhēnnéngyǒu来世láishì性能,要求yāoqiú别的biéde性能,zhǐ要求yāoqiúyǒu刘易斯Liúyìsī那样nàyàng一副yí fù健美jiànměide身体shēntǐ就好jiù hǎo性能性能。之所以zhīsuǒyǐyǒu这样zhèyàngde白日梦báirìmèng性能性能,是因为shì yīnwèi现实xiànshízhōngde这个zhègetài令人lìngrén沮丧jǔsàng性能,cái想出xiǎngchū这个zhège法子fǎziláigěi自己zìjǐ一点儿yìdiǎnr安慰ānwèi性能。总之Zǒngzhī性能,我对wǒ duì刘易斯Liúyìsīde喜爱xǐ'ài崇拜chóngbài与日俱增yǔrìjùzēng性能,相信xiāngxìnshì世界shìjièshangzuì幸福xìngfúderén性能性能。 奥运会Àoyùnhuìshang性能,刘易斯Liúyìsī输给shūgěi约翰逊Yuēhànxùnde那个nàge中午zhōngwǔ沮丧jǔsàng极了jíle性能,直到zhídào晚上wǎnshang心里xīnlǐ还是háishi别别扭扭biébièniǔniǔde性能,夜里yèlǐ也没yě méi睡好shuìhǎojiào性能。眼前Yǎnqiánlǎo出现chūxiàn中午zhōngwǔde场面chǎngmiàn性能:“所有suǒyǒuderén都在dōuzàixiàng约翰逊Yuēhànxùn欢呼huānhū性能性能,所有suǒyǒude旗帜qízhì鲜花xiānhuā都在dōuzàixiàng约翰逊Yuēhànxùn挥舞huīwǔ性能性能,浪潮làngcháobānde记者们jìzhěmen簇拥着cùyōngzhe约翰逊Yuēhànxùn走出zǒuchū赛场sàichǎng性能,ér刘易斯Liúyìsībèi冷落lěngluò在一旁zài yìpáng性能。”一连Yìlián几天jǐtiāndōu闷闷不乐mènmènbúlè性能,似乎sìhū刘易斯Liúyìsīhái败得bàidecǎn性能性能性能性能性能。Zhè不是búshì怪事guàishìmaZài外人wàirén看来kànláizhè不是búshì精神病jīngshénbìngma慢慢mànmànxiǎng其中qízhōngde原因yuányīn性能。 到底Dàodǐ为什么wèishénmene最后Zuìhòu知道了zhīdàole性能:“看见了kànjiànle所谓suǒwèizuì幸福xìngfúderénde不幸búxìng性能性能,刘易斯Liúyìsī茫然mángránde目光mùguāng使shǐ我的wǒdezuì幸福xìngfúde概念gàiniàn完全wánquán动摇dòngyáole性能性能性能。上帝Shàngdì从来不cóngláibùgěi任何rènhérénzuì幸福xìngfúzhè三个sāngè性能性能性能,zài所有suǒyǒurénde欲望yùwàng面前miànqián设下shèxià永恒yǒnghéngde距离jùlí性能,公平地gōngpíngdegěi每个人měigèrén局限júxiàn性能性能性能性能。如果Rúguǒ不能bùnéngzài超越chāoyuè自我zìwǒ局限júxiànde无尽wújìn路途lùtú上去shàng qù理解lǐjiě幸福xìngfú性能性能,那么nàme我的wǒde不能bùnéngpǎo刘易斯Liúyìsīde不能bùnéng跑得pǎode更快gèngkuàijiù完全wánquán等同děngtóng性能,都是dōushì沮丧jǔsàng痛苦tòngkǔde根源gēnyuán性能性能性能。假若Jiǎruò刘易斯Liúyìsī不能bùnéng懂得dǒngde这些zhèxiēshì性能性能,相信xiāngxìn性能,zài那个nàge中午zhōngwǔ性能性能,一定yídìngshì世界shìjièshangzuì不幸búxìngderén性能性能。” Zài百米bǎimǐ决赛juésàihòude第二天dìèrtiān性能,刘易斯Liúyìsīzài跳远tiàoyuǎn比赛bǐsàizhōng跳出tiàochūle八米七二bāmǐ qī'èr性能性能性能,shì好样的hǎoyàngde性能。看来Kànláidǒng性能,知道zhīdào奥林匹斯山Àolínpǐsī Shānshangde圣火shènghuǒ为何wèihéér燃烧ránshāo性能性能,不是búshì为了wèile一个人yígèrén另一个lìng yígèrén打败dǎbài而是érshì为了wèile有机会yǒu jīhuì表现biǎoxiàn人类rénlèide不屈bùqū性能性能性能。命定Mìngdìngde局限júxiàn虽然suīrán永远yǒngyuǎn存在cúnzài性能,但是dànshì不屈bùqūde挑战tiǎozhànquè从未cóngwèi缺席quēxí性能性能。 这样一来Zhèyàngyīlái性能性能,我的wǒde白日梦báirìmèngjiù需要xūyào重新chóngxīn设计shèjì一番yìfānle性能性能。至少Zhìshǎo不再búzài愿意yuànyìyòng领悟lǐngwùdàode这一切zhè yíqiè性能性能,仅仅jǐnjǐnhuàn一个yígè健美jiànměide身体shēntǐ性能,原因yuányīn很简单hěn jiǎndān性能,不想bùxiǎngzài来世láishìde某一个mǒu yígè中午zhōngwǔ成为chéngwéizuì不幸búxìngderén性能性能。即使Jíshǐrén可以kěyǐ跑出pǎochū九秒五九jiǔmiǎo wǔjiǔ性能性能,仍然réngrán意味着yìwèizhe局限júxiàn性能性能。希望xīwàngyǒu一个yígè健美jiànměide身体shēntǐ性能性能,又有yòu yǒu一个yígè领悟lǐngwùle人生rénshēng意义yìyìde灵魂línghún性能性能。但是Dànshì性能,前者qiánzhě可以kěyǐ向上xiàngshàng祈祷qídǎo性能,后者hòuzhěquè必须bìxūzài千难万苦qiānnánwànkǔzhōngkào自己zìjǐ获得huòdé性能性能。

Dịch nghĩa Tiếng Việt:

Có lẽ bởi vì con người ta thiếu thốn cái gì thì lại càng say mê yêu thích cái đó, tôi tuy rằng đôi chân mang tật nguyền bẩm sinh, thế nhưng lại là một tín đồ cuồng nhiệt của thể thao. Tôi không chỉ thích xem bóng đá, bóng rổ cùng thảy các môn thi đấu bóng loại khác, mà còn đặc biệt hứng thú dõi theo các nội dung điền kinh, bơi lội, quyền anh, trượt băng, trượt tuyết, cho đến đua xe đạp và đua xe ô tô. Tóm lại, tôi là một người hâm mộ thể thao toàn năng. Dĩ nhiên thảy đều là xem qua màn hình vô tuyến tivi, bởi vì trước cửa các sân vận động hay nhà thi đấu luôn có những bậc thềm rất cao mà tôi thì chẳng thể nào tự mình leo lên được. Nếu như vào một ngày nào đó trên tivi phát sóng một chương trình thể thao đặc sắc, thì suốt cả ngày hôm ấy dẫu có làm bất cứ việc gì, trong lòng tôi cũng đều hướng về nó, mỗi một phút một giây trôi qua thảy đều tràn ngập niềm vui sướng.
Trong số đó, tôi dành tình cảm nguyên sơ và nồng nhiệt nhất cho bộ môn điền kinh. Tôi có thể đọc van vách kỷ lục thế giới của thảy các nội dung điền kinh là bao nhiêu, do ai đang thiết lập và nắm giữ, thời gian duy trì kỷ lục đó là dài hay ngắn. Những cột mốc kỷ lục này là do tôi vô tình ghi nhớ được trong lúc xem, bởi sức hấp dẫn cốt lõi của phong trào điền kinh vốn dĩ không nằm ở những con số kỷ lục lạnh lùng, mà nằm ở chỗ nó có thể lột tả và thể hiện một cách trọn vẹn nhất sức mạnh, ý chí quật cường cùng vẻ đẹp thanh thoát của con người. Chính vì vậy, dưới góc nhìn của riêng tôi, nó còn mang tính nghệ thuật và đáng xem hơn bất kỳ vũ điệu dân gian hay điệu nhảy nào. Chiêm ngưỡng khoảnh khắc những vận động viên nổi tiếng hàng đầu thế giới sải bước băng băng về đích, bạn sẽ có cảm giác như thể họ đang chạy ra từ cội nguồn nguyên thủy của nhân loại, và hướng thẳng về phía tương lai rộng mở của loài người. Những bước chạy sải rộng như vậy chính là vũ điệu tự nhiên nhất và là khúc ca tự do tự tại nhất của sự sống.
Người mà tôi kính trọng, yêu mến và ngưỡng mộ nhất chính là vận động viên Carl Lewis, anh ấy là vị thần tượng độc tôn trong lòng tôi. Anh ấy sở hữu chiều cao lý tưởng một mét tám mươi tám, vóc dáng bờ vai rộng, đôi chân dài, chỉ cần sải bước rảo chân chạy nhẹ nhàng là đã cán mốc dưới mười giây ở cự ly một trăm mét, tùy ý bật nhảy một phát là đã vượt qua cột mốc tám mét trên hố cát, và điều quan trọng hơn cả là trong những trận chung kết mang tính quyết định nhất, từng động tác kỹ thuật của anh ấy thảy đều toát lên vẻ hào hoa, lịch lãm khôn cùng. Có những lúc, tôi thực sự thèm khát bản thân có thể ngay lập tức hóa thân thành anh ấy. Chính vì thế, tôi thường âm thầm cầu nguyện rằng, ví thử con người ta thực sự có kiếp sau, tôi chẳng mưu cầu điều gì cao sang, chỉ xin ông trời ban tặng cho một cơ thể cường tráng,健 mỹ và hoàn hảo giống như Carl Lewis là mãn nguyện lắm rồi. Sở dĩ tôi luôn chìm đắm vào những giấc mộng giữa ban ngày xa vời thực tế như vậy là bởi vì cái hình hài hiện tại này của tôi ngoài đời thực quá đỗi tồi tệ và khiến bản thân tuyệt vọng, nên tôi mới phải tìm kiếm một phương thuốc tinh thần này để tự vỗ về và an ủi chính mình. Tóm lại, niềm yêu thích và lòng sùng bái tôi dành cho Carl Lewis cứ thế tăng tiến theo từng ngày, tôi luôn tin chắc rằng anh ấy chính là người đàn ông hạnh phúc và viên mãn nhất trên đời này.
Thế rồi, tại kỳ Thế vận hội Olympic năm ấy, cái buổi trưa mà Carl Lewis phải nếm mùi thất bại trước Ben Johnson đã khiến tôi rơi vào trạng thái suy sụp và hụt hẫng tột cùng, mãi cho đến tận đêm muộn trong lòng vẫn cứ cảm thấy bứt rứt, khó chịu không yên, suốt cả đêm hôm đó cũng chẳng tài nào chợp mắt ngủ ngon giấc được. Trước mắt tôi cứ liên tục tái hiện đi tái hiện lại khung cảnh của buổi trưa hôm ấy: thảy mọi người đều đang vây quanh tung hô, chúc mừng cho Ben Johnson; muôn vàn lá cờ hoa rực rỡ đều đang hướng về phía Ben Johnson mà vẫy chào; làn sóng các phóng viên, nhà báo đông nghịt vây kín ríu rít hộ tống Ben Johnson bước ra khỏi sàn đấu, trong khi Carl Lewis tội nghiệp thì lại bị bỏ lại đơn độc, ghẻ lạnh ở một góc khán đài. Suốt liền mấy ngày sau đó, tôi lúc nào cũng ủ rũ, âu sầu, cảm giác như chính bản thân mình mới là kẻ vừa phải gánh chịu trận thua cay đắng và thảm hại hơn cả Carl Lewis vậy. Chuyện này chẳng phải quá đỗi kỳ quặc hay sao? Dưới con mắt của những người ngoài cuộc, hành vi này của tôi chẳng phải là biểu hiện của chứng bệnh tâm thần hay sao? Tôi bắt đầu chậm rãi suy ngẫm sâu sắc để tìm ra nguyên nhân cốt lõi ẩn giấu đằng sau những dòng cảm xúc ấy.
Rốt cuộc là tại vì sao chứ? Đến cuối cùng thì tôi cũng đã bừng tỉnh hiểu ra rồi: Tôi đã tận mắt chứng kiến sự bất hạnh khốn cùng của người vốn được mệnh danh là "kẻ hạnh phúc nhất thế gian", chính ánh mắt thất thần, nhìn vô định đầy sầu não của Carl Lewis lúc thua trận đã hoàn toàn đánh sập và lung lay tận gốc rễ khái niệm về sự "hạnh phúc định ước" trong tôi. Thượng đế tối cao vốn dĩ chưa từng ban tặng cho bất kỳ một ai ba chữ "hạnh phúc nhất" vẹn toàn cả, Ngài luôn khéo léo đặt ra một khoảng cách vĩnh hằng và bất biến ngay trước những ham muốn, dục vọng tột cùng của con người, và vô cùng công bằng khi ban tặng cho mỗi một sinh linh những giới hạn, rào cản mang tính định mệnh của riêng mình. Nếu như bản thân không thể thấu cảm và tìm kiếm hạnh phúc ngay trên cuộc hành trình vô tận của việc vượt lên trên những giới hạn của chính mình, vậy thì cái sự bất lực không thể chạy của tôi và sự bất lực không thể chạy nhanh hơn nữa của Carl Lewis thảy đều mang một bản chất hoàn toàn đồng đẳng như nhau, chúng đều là căn nguyên gốc rễ đào sâu thêm sự tuyệt vọng và nỗi đau khổ tột cùng của nhân sinh. Ví thử Carl Lewis không thể tự mình nhìn nhận và thấu suốt được chân lý này, tôi tin chắc rằng, vào cái buổi trưa định mệnh ấy, anh ấy chính là kẻ bất hạnh và đáng thương nhất trên cõi đời này.
Cứ ngỡ mọi chuyện đã khép lại, nhưng ngay vào ngày hôm sau của trận chung kết một trăm mét đầy cay đắng đó, Carl Lewis đã xuất sắc thực hiện cú nhảy đạt thành tích tám mét bảy mươi hai ở nội dung nhảy xa, anh ấy quả thực là một đấng nam nhi đại trượng phu kiên cường! Xem ra anh ấy đã thấu suốt rồi, anh ấy đã hiểu rõ ngọn lửa thiêng trên đỉnh núi Olympus tối cao vì điều gì mà bùng cháy, ngọn lửa ấy thắp sáng không phải là để chứng kiến việc một cá nhân này dùng sức mạnh để đánh bại và chà đạp lên một cá nhân khác, mà là để trao cho nhân loại một cơ hội quý báu để phô diễn trọn vẹn tinh thần bất khuất, kiên định trước nghịch cảnh của con người. Những giới hạn mang tính định ước của số phận dẫu cho có luôn bủa vây và tồn tại vĩnh viễn đi chăng nữa, thì những lời thách thức đầy ngạo nghễ và bất khuất của con người cũng chưa từng một lần chịu vắng bóng trên đấu trường cuộc đời.
Giờ đây, giấc mơ giữa ban ngày của tôi xem ra đã đến lúc cần phải được thiết kế và định hình lại một cách hoàn chỉnh rồi. Ít nhất là tôi không còn ngu muội muốn đánh đổi tất cả những chiêm nghiệm ý nghĩa mà mình vừa thức tỉnh hiểu ra này chỉ để đổi lấy một hình hài cơ thể健 mỹ cường tráng đơn thuần nữa, lý do vô cùng đơn giản: tôi không muốn vào một buổi trưa định mệnh nào đó ở kiếp sau, mình lại phải sắm vai một kẻ bất hạnh nhất thế gian. Cho dù con người ta có thể chạm đến giới hạn chạy hết chín giây năm mươi chín đi chăng nữa, thì con số đó vẫn biểu thị cho một giới hạn cố hữu của thực thể vật lý. Thứ mà tôi hằng mong ước và khát khao có được ở kiếp sau chính là việc vừa sở hữu một cơ thể khỏe mạnh,健 mỹ, lại vừa đồng thời có được một linh hồn thức tỉnh, thấu suốt được trọn vẹn ý nghĩa đích thực của nhân sinh. Thế nhưng, vế thứ nhất thì chúng ta hoàn toàn có thể thành tâm hướng lên Thượng đế để cầu nguyện xin ban phát; còn vế thứ hai thì lại bắt buộc bản thân phải tự mình sải bước đi qua muôn vàn gian nan, thử thách và cay đắng của cuộc đời mới có thể hy vọng gặt hái và đạt được.

Chữ Hán & Pinyin:

即使Jíshǐ所有suǒyǒude青藤树qīngténgshùdōu倒了dǎole 即使Jíshǐ所有suǒyǒude青藤qīngténgshùdōu倒了dǎole也要yěyào站着zhànzhe即使jíshǐ全世界quán shìjièdōu沉睡chénshuìle性能,也要yěyào醒着xǐngzhe。”六年Liùniánqián这句话zhè huà写在xiězàide笔记本bǐjìběnshang然后ránhòu告别gàobié母校mǔxiào各奔东西gèbèndōngxī 给我gěi wǒ印象yìnxiàng最深zuìshēndeshì沿着yánzhe校园xiàoyuán长跑chángpǎode背影bèiyǐng拖着tuōzhe残疾cánjíde右腿yòutuǐ一跛yìbǒ一跛yìbǒde迎接yíngjiēzhe一张张yìzhāngzhāng表情biǎoqíng各异gèyìde面孔miànkǒng一双双yìshuāngshuāng好奇hàoqíde眼睛yǎnjing性能。足球场Zúqiúchǎngshangzài瘸子quézi射门shèmén!”de叫喊jiàohǎnshēngzhōng跌倒diēdǎoyòu爬起来pá qǐlái…… 六年Liùniánde光阴guāngyīn不算búsuàncháng想起xiǎngqǐ从前cóngqiánquè恍如隔世huǎngrúgéshì这期间Zhè qījiān性能,很多hěnduō同龄人tónglíngrén一样yíyàng性能,承受chéngshòule不少bùshǎo原以为yuányǐwéi承受不起chéngshòubùqǐde东西dōngxi性能,dàn即使jíshǐzàizuì沮丧jǔsàngde时候shíhou也不曾yě bùcéngyòng勉励miǎnlì别人biéréndehuàlái勉励miǎnlì自己zìjǐ性能,dàn每当měidāng碰到pèngdào困难kùnnan性能,眼前yǎnqiánjiù出现chūxiàn一跛一跛yìbǒ yìbǒde背影bèiyǐng性能,于是yúshì艰难地jiānnánde学会xuéhuìjiāng痛苦tòngkǔ耻辱chǐrǔ变成biànchéng人生rénshēngde财富cáichǎn性能。为此Wèicǐ性能,我对wǒ duì充满chōngmǎn感激gǎnjī不想Bùxiǎng性能,六年liùniánhòude今天jīntiān相遇xiāngyùjìng真诚地zhēnchéngde告诉gàosu性能,直到现在zhídàoxiànzài还在hái zài那几句nà jǐ jù留言liúyán性能,“即使jíshǐ所有suǒyǒude青藤qīngténgshùdōu倒了dǎole……”脱口而出tuōkǒu'érchū性能。六年Liùniánlái性能,de工作gōngzuò生活shēnghuódōu经历了jīnglìle很多hěnduō不幸búxìng性能性能,shuōshì这几句zhè jǐ jù留言liúyán使shǐde梦想mèngxiǎng没有méiyǒu动摇dòngyáo性能。 一下子yíxiàzi愣住了lèngzhùle性能,原来yuánlái我们wǒmen每个人měigèrén都可以dōu kěyǐzài有意yǒuyì无意wúyìzhōnggěi别人biérén很多很多hěnduō hěnduō性能,同样tóngyàng性能,也可以yě kěyǐ剥夺bōduó性能别人biérén很多很多hěnduō hěnduō性能。岁月Suìyuè流逝liúshì性能,我们wǒmen抓住zhuāzhùle什么shénmeYòu放弃fàngqìle什么shénme 每个人Měigèréndōutóng自己zìjǐ一样yíyàng充满chōngmǎnle渴望kěwàng性能:“shēng呼唤hūhuàn性能、一个yígè微笑wēixiào性能、一道yídào目光mùguāng性能、一纸yìzhǐ信笺xìnjiān性能、一个yígè电话diànhuà性能、一种yìzhǒng关注guānzhù性能,”ér我们wǒmenquè常常chángcháng忽略hūlüè性能性能。每个人Měigèrénxīn……

Dịch nghĩa Tiếng Việt:

"Cho dù tất cả các cây thanh đằng có ngã đổ xuống, bạn cũng phải hiên ngang đứng vững; cho dù cả thế giới này có chìm vào giấc ngủ sâu, bạn cũng phải giữ cho mình luôn thức tỉnh." Sáu năm trước, tôi đã nắn nót viết dòng chữ này vào cuốn sổ tay của anh ấy, rồi sau đó lưu luyến nói lời chia tay mái trường mến yêu, mỗi người tự bươn chải theo một phương trời riêng.
Điều khắc sâu vào tâm khảm tôi nhất về anh chính là bóng dáng anh kiên trì chạy bền dọc theo khuôn viên trường, anh kéo lê chiếc chân phải mang tật nguyền, từng bước một cách khập khiễng, đối diện với biết bao khuôn mặt mang đủ sắc thái biểu cảm khác nhau cùng những ánh mắt đầy vẻ tò mò dòm ngó. Trên sân bóng đá, anh từng không ít lần ngã nhào ngã sấp trong những tiếng la hét châm chọc: "Thằng què kìa, sút môn đi!", nhưng rồi anh lại lồm cồm bò dậy để tiếp tục chạy tiếp...
Quãng thời gian sáu năm trôi qua nói dài cũng không dài, thế nhưng mỗi khi hồi tưởng lại những chuyện ngày xưa, trong lòng tôi lại dấy lên một cảm giác giống như hoảng như cách thế (như đã cách cả một thế hệ). Trong quãng thời gian này, tôi cũng giống hệt như bao người bạn đồng lứa khác, phải gồng mình gánh vác khôn nguôi những áp lực, rắc rối mà bản thân từng ngỡ sẽ chẳng thể nào chịu đựng nổi. Thế nhưng, ngay cả vào những khoảnh khắc chán chường, tuyệt vọng nhất, tôi chưa từng dùng những lời lẽ hoa mỹ để tự cổ vũ bản thân, mà cứ hễ mỗi lần đối diện với chông gai nghịch cảnh, trước mắt tôi lại hiện lên cái bóng dáng chạy khập khiễng đầy kiên cường của anh ấy. Nhờ vậy, tôi đã học được cách đầy gian nan để biến những nỗi đau khổ và sự tủi nhục trở thành khối tài sản vô giá của cuộc đời mình. Chính vì lẽ đó, trong lòng tôi luôn ngập tràn niềm cảm kích sâu sắc đối với anh. Không thể ngờ được rằng, sau sáu năm dài đằng đẵng, cuộc hội ngộ tình cờ ngày hôm nay, anh lại chân thành bộc bạch với tôi rằng, cho đến tận bây giờ, anh vẫn luôn đọc lại vài dòng chữ năm xưa tôi để lại: "Cho dù tất cả các cây thanh đằng có ngã đổ xuống...". Anh đọc van vách thuộc lòng một cách đầy tự nhiên. Anh bảo suốt sáu năm qua, cả trong công việc lẫn cuộc sống hằng ngày anh đã phải trải qua rất nhiều chuyện bất hạnh và không may, chính vài dòng chữ để lại năm ấy đã giúp cho ngọn lửa ước mơ trong anh chưa một lần bị lung lay, dao động.
Lời bộc bạch của anh khiến tôi sững sờ, ngẩn người ra trong phút chốc. Hóa ra, mỗi một con người trong chúng ta thảy đều có thể vô tình hay hữu ý trao tặng cho người khác rất nhiều, rất nhiều điều tốt đẹp, và ngược lại, chúng ta cũng hoàn toàn có thể nhẫn tâm tước đoạt đi của người khác rất nhiều, rất nhiều thứ. Tuổi nguyệt cứ thế lững lờ trôi qua, rốt cuộc chúng ta đã nắm giữ được những điều gì? Và đã đành lòng từ bỏ đi những điều gì rồi?
Mỗi một con người thảy đều mang bên trong mình những khát khao, mong mỏi cháy bỏng giống hệt như chính bản thân chúng ta vậy: một tiếng gọi hỏi han, một nụ cười ấm áp, một ánh mắt động viên, một phong thư viết vội, một cuộc điện thoại sẻ chia, hay chỉ đơn thuần là một chút sự quan tâm, dõi theo chân thành... Ấy thế mà chúng ta lại thường xuyên vô tình ngó lơ và ngó lơ mất. Trái tim của mỗi người...